جهش قیمت نفت همچنان یکی از مهمترین نگرانیهای بازار جهانی انرژی است. اگرچه آزادسازی گسترده ذخایر استراتژیک توانست در ماههای گذشته از وقوع یک شوک بزرگ جلوگیری کند، اما کارشناسان هشدار میدهند که تخلیه این ذخایر اکنون بازار را در برابر هرگونه اختلال جدید آسیبپذیر کرده است.
به گزارش ثروت فردا، جهان با سرعتی قابلتوجه توانست بیش از یک میلیارد بشکه کاهش عرضه نفت از زمان آغاز جنگ ایران را مدیریت کند، اما نبود صلح پایدار و کاهش ذخایر استراتژیک باعث شده است احتمال جهش قیمت نفت در آینده بیش از گذشته افزایش یابد.
جهش قیمت نفت چگونه کنترل شد؟
در جریان درگیریهای منطقهای، احتمال بسته شدن تنگه هرمز نگرانیهای گستردهای درباره امنیت انرژی جهان ایجاد کرد. این بحران بزرگترین اختلال عرضه نفت در سالهای اخیر محسوب میشد و در شدیدترین شرایط، کاهش عرضه به حدود ۱۴ میلیون بشکه در روز رسید.
با وجود این شرایط، بازار جهانی از وقوع کمبود گسترده سوخت جلوگیری کرد و حتی قیمت نفت برنت در مقایسه با ابتدای بحران کاهش یافت.
کارشناسان معتقدند سه عامل اصلی مانع از جهش قیمت نفت شدند:
- استفاده از مسیرهای صادراتی جایگزین توسط عربستان و امارات
- کاهش مصرف و واردات نفت توسط چین
- آزادسازی نزدیک به یک میلیارد بشکه از ذخایر استراتژیک کشورهای مختلف
این عوامل باعث شدند بازار فرصت کافی برای مدیریت بحران داشته باشد.
نقش ذخایر استراتژیک نفت در مهار بازار
ذخایر استراتژیک نفت مهمترین ابزار کشورها برای مقابله با بحرانهای انرژی محسوب میشوند. در جریان جنگ، بسیاری از کشورها بخش قابلتوجهی از این ذخایر را وارد بازار کردند تا عرضه حفظ شود و از جهش قیمت نفت جلوگیری شود.
آژانس بینالمللی انرژی نیز با اجرای برنامه آزادسازی حدود ۴۰۰ میلیون بشکه نفت، نقش مهمی در آرام کردن بازار ایفا کرد. این اقدام باعث شد معاملهگران انتظار ادامه کمبود عرضه را نداشته باشند و از ورود سرمایههای سفتهبازانه جلوگیری شود.
نقش چین در کاهش جهش قیمت نفت
چین که در ابتدای بحران حدود ۱.۴ میلیارد بشکه نفت ذخیره کرده بود، نقش مهمی در مدیریت بازار ایفا کرد.
کاهش مصرف نفت در چین
افزایش استفاده از خودروهای برقی، کاهش رشد مصرف سوختهای فسیلی و انعطاف صنایع پتروشیمی باعث شد میزان تقاضای نفت چین کاهش یابد.
همین موضوع فشار بر بازار جهانی را کمتر کرد و احتمال جهش قیمت نفت را کاهش داد.
همزمان، اظهارات مکرر دونالد ترامپ درباره نزدیک بودن توافق صلح نیز انتظارات معاملهگران را تغییر داد و مانع از افزایش شدید قیمتها شد.
چرا خطر جهش قیمت نفت همچنان پابرجاست؟
با وجود توافق اولیه صلح، بسیاری از کارشناسان معتقدند بازار بیش از اندازه خوشبین شده است.
چند عامل همچنان احتمال جهش قیمت نفت را تقویت میکند:
- آسیب گسترده به زیرساختهای نفتی
- کند بودن روند بازسازی تأسیسات
- ادامه ابهام درباره برنامه هستهای ایران
- کاهش ظرفیت ذخایر استراتژیک
- تداوم ریسک عبور نفتکشها از تنگه هرمز
دادههای مربوط به تردد نفتکشها نیز نشان میدهد هنوز شرایط به وضعیت عادی بازنگشته است.
هزینه سنگین بازسازی ذخایر استراتژیک نفت
یکی از مهمترین پیامدهای بحران، افزایش هزینه بازسازی ذخایر استراتژیک است.
پیش از آغاز درگیریها، قیمت نفت برای سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ حدود ۶۳ تا ۶۴ دلار پیشبینی میشد، اما اکنون این برآورد به محدوده ۶۵ تا ۷۵ دلار رسیده است.
کارشناسان برآورد میکنند جایگزینی ذخایر تخلیهشده بیش از ۷۰ میلیارد دلار هزینه خواهد داشت.
همین موضوع احتمال جهش قیمت نفت در صورت وقوع بحران جدید را افزایش میدهد؛ زیرا کشورها دیگر مانند گذشته ظرفیت مداخله سریع در بازار را ندارند.
چشمانداز بازار جهانی نفت
تحلیلگران معتقدند بازار جهانی نفت در شرایطی قرار گرفته که هنوز شبکه ایمنی گذشته را در اختیار ندارد.
تا زمانی که ذخایر استراتژیک مجدداً تکمیل نشوند، هرگونه اختلال در صادرات نفت از تنگه هرمز یا کاهش تولید کشورهای صادرکننده میتواند زمینهساز جهش قیمت نفت شود.
به باور کارشناسان، سرمایهگذاران نباید ریسکهای ژئوپلیتیکی موجود را دستکم بگیرند؛ زیرا بازار نفت همچنان در یکی از حساسترین دورههای خود قرار دارد و هر تحول سیاسی یا امنیتی میتواند مسیر قیمتها را تغییر دهد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟