شامخ صنعت در اردیبهشت ۱۴۰۵ با ثبت عدد ۴۵.۳ برای هفتمین ماه متوالی زیر مرز ۵۰ باقی ماند و بار دیگر از تداوم رکود در بخش صنعت خبر داد. اگرچه پس از برقراری آتشبس شدت افت فعالیتهای تولیدی نسبت به فروردین کاهش یافته، اما شاخصهای اصلی همچنان نشان میدهند که بخش صنعت با چالشهای جدی روبهرو است.
به گزارش ثروت فردا، بحران تأمین مواد اولیه، محدودیتهای ارزی، کمبود نقدینگی، ناترازی انرژی، افزایش هزینههای تولید و کاهش قدرت خرید خانوارها همچنان مهمترین عوامل فشار بر شامخ صنعت محسوب میشوند.
شامخ صنعت چه تصویری از تولید ارائه میدهد؟
بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی ایران، شامخ صنعت در اردیبهشت ۱۴۰۵ برابر با ۴۵.۳ ثبت شده است. هرچند این عدد نسبت به کف تاریخی فروردین بهبود یافته، اما همچنان پایینتر از سطح ۵۰ قرار دارد؛ موضوعی که از ادامه انقباض فعالیتهای صنعتی حکایت میکند.
فعالان صنعتی معتقدند کاهش آثار مستقیم جنگ باعث بهبود نسبی شرایط شده، اما مشکلات ساختاری اقتصاد همچنان مانع بازگشت کامل تولید شده است.
شامخ صنعت و بحران تأمین مواد اولیه
یکی از مهمترین عوامل کاهش شامخ صنعت، افت شدید موجودی مواد اولیه است. محدودیتهای واردات، مشکلات تخصیص ارز، تأخیر در ثبت سفارش، رسوب کالا در گمرکات و اختلال در زنجیره تأمین باعث شده بسیاری از واحدهای صنعتی با کمبود مواد اولیه مواجه شوند.
در نتیجه بسیاری از کارخانهها با ظرفیتی پایینتر از توان واقعی خود فعالیت میکنند و امکان افزایش تولید برای آنها فراهم نیست.
رکورد هزینههای تولید در شامخ صنعت
یکی از مهمترین یافتههای گزارش، ثبت بالاترین سطح شاخص قیمت مواد اولیه طی ۶۷ ماه گذشته است. افزایش نرخ ارز، رشد هزینه حملونقل، محدودیت واردات و کمبود مواد اولیه باعث شده هزینه تولید به شکل بیسابقهای افزایش یابد.
در مقابل، ضعف تقاضای بازار اجازه انتقال کامل این افزایش هزینهها به مصرفکننده را نمیدهد و سودآوری بسیاری از واحدهای صنعتی کاهش یافته است.
وضعیت اشتغال در شامخ صنعت
شاخص استخدام و بهکارگیری نیروی انسانی نیز همچنان در محدوده رکودی قرار دارد. کاهش فروش، افزایش هزینههای تولید و کمبود نقدینگی موجب شده بسیاری از بنگاهها از جذب نیروی جدید خودداری کنند.
ادامه خروج نیروی انسانی متخصص از کارخانهها یکی از مهمترین چالشهای شامخ صنعت محسوب میشود و میتواند بر ظرفیت تولید در ماههای آینده اثر منفی بگذارد.
صادرات و بازارهای صنعتی
گزارش شامخ نشان میدهد شاخص صادرات کالا همچنان پایینتر از سطح ۵۰ قرار دارد. مشکلات نقلوانتقال مالی، محدودیتهای تجاری، افزایش هزینههای لجستیکی و اختلال در صادرات باعث شده بازارهای خارجی نتوانند نقش مؤثری در جبران رکود بازار داخلی ایفا کنند.
کارشناسان معتقدند بهبود تجارت خارجی میتواند یکی از عوامل اصلی افزایش شامخ صنعت در ماههای آینده باشد.
مسیر خروج شامخ صنعت از رکود
اقتصاددانان معتقدند خروج پایدار شامخ صنعت از رکود نیازمند اصلاحات اساسی در سیاستگذاری اقتصادی است. تسهیل واردات مواد اولیه، اصلاح فرآیند تخصیص ارز، کاهش بوروکراسی، توسعه زیرساختهای حملونقل، رفع ناترازی انرژی و تقویت سرمایه در گردش بنگاهها از مهمترین راهکارهای پیشنهادی هستند.
همچنین ثبات در مقررات، حمایت از سرمایهگذاری و بهبود فضای کسبوکار میتواند زمینه بازگشت تدریجی تولید و افزایش ظرفیت صنایع را فراهم کند.
تداوم کاهش شامخ صنعت علاوه بر تأثیر بر تولید، میتواند سرمایهگذاری صنعتی، اشتغال و رشد اقتصادی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. کارشناسان تأکید میکنند افزایش بهرهوری، توسعه فناوری، تسهیل تجارت خارجی، حمایت از تولیدکنندگان و ایجاد ثبات در سیاستهای اقتصادی از مهمترین عوامل بهبود وضعیت صنایع کشور هستند. در صورت اجرای این اصلاحات، امکان افزایش تدریجی شامخ صنعت و بازگشت بنگاههای تولیدی به مسیر رشد و رونق در ماههای آینده فراهم خواهد شد.
جمعبندی
شامخ صنعت در اردیبهشت ۱۴۰۵ اگرچه نسبت به ماه قبل بهبود نسبی داشته، اما همچنان در محدوده رکودی قرار دارد. استمرار مشکلات تأمین مواد اولیه، افزایش هزینههای تولید، ضعف تقاضا، محدودیتهای صادراتی و ناترازی انرژی نشان میدهد بازگشت صنعت به مسیر رشد نیازمند اصلاحات ساختاری و سیاستگذاریهای پایدار است.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟