انرژی ایران و ارمنستان در شرایطی وارد مرحله تازهای از همکاری شده است که تهران و ایروان به دنبال گسترش همکاریهای دوجانبه در حوزه تجارت انرژی هستند. به گزارش ثروت فردا، تشکیل کارگروه تخصصی مشترک میان دو کشور میتواند زمینه بررسی دقیقتر ظرفیتهای موجود و طراحی مسیرهای جدید برای توسعه تجارت گاز و همکاریهای زیرساختی را فراهم کند.
همکاریهای انرژی میان ایران و ارمنستان طی سالهای گذشته عمدتا بر مبادله گاز و برق استوار بوده است. با این حال، پیشنهاد جدید ایران میتواند این روابط را از یک الگوی محدود تهاتری به چارچوبی گستردهتر برای تجارت و انتقال انرژی در منطقه تبدیل کند.
در این چارچوب، انرژی ایران و ارمنستان تنها به مبادلات دوجانبه محدود نمیشود و امکان بررسی مسیرهای جدید صادرات گاز به بازارهای منطقهای نیز مطرح شده است. البته اجرای چنین طرحی به مطالعات فنی، اقتصادی و تجاری دقیق نیاز دارد.
نقشه راه جدید انرژی ایران و ارمنستان
تهران و ایروان با تشکیل کارگروه تخصصی انرژی، مسیر جدیدی را برای تجارت گاز و صادرات از طریق ارمنستان به بازارهای منطقه ترسیم کردند.
محسن پاکنژاد امروز (شنبه، سوم مرداد) در دیدار با داویت خوداتیان، وزیر مدیریت منطقهای و زیرساختهای ارمنستان، با بیان اینکه ایروان در روزهای سخت در کنار تهران بوده است، افزود: ایران آمادگی دارد در چهارچوب توانمندیهای خود به کشور دوستِ ارمنستان کمک کند و همکاریها را توسعه دهد.
وی با اشاره به مذاکرات بین دو طرف گفت: در این دیدار، زمینههای همکاری در حوزه انرژی ازجمله تجارت، صدور خدمات فنی و مهندسی، احداث پالایشگاه و تأمین نیازهای ارمنستان در حوزه فرآوردههای نفتی بررسی شد.
وزیر نفت با اشاره به روابط دوستانه تهران و ایروان، ارمنستان را یکی از همسایگان مهم ایران برشمرد و تأکید کرد: ظرفیتها و زمینههای مناسبی برای توسعه همکاریهای دوجانبه، بهویژه در بخش انرژی، بین دو کشور وجود دارد.
پاکنژاد از توافق برای تشکیل کارگروه تخصصی مشترک خبر داد و تصریح کرد: به وزیر مدیریت منطقهای و زیرساختهای ارمنستان پیشنهاد شد این کارگروه هرچه سریعتر فعالیت خود را آغاز کند تا در نشست بعدی، نتایج و دستاورد پیگیریها بررسی شود.
وی با اشاره به همکاریهای کنونی دو کشور در بخش انرژی بیان کرد: الگوی کنونی همکاری ایران و ارمنستان بر پایه تهاتر گاز و برق است، اما پیشنهاد روشن جمهوری اسلامی ایران، تعریف الگوی تجاری جدیدی برای صادرات گاز است.
وزیر نفت تأکید کرد: اجرای این پیشنهاد مستلزم بررسی زیرساختهای موجود و امکان توسعه تجارت گاز، حتی فراتر از بازار ارمنستان و از مسیر این کشور است.
پاکنژاد با بیان اینکه این الگو پیچیدگیهای فنی و تجاری دارد، گفت: بررسی ابعاد مختلف این طرح نیازمند تشکیل کارگروه تخصصی مشترک و انجام مطالعات کارشناسی است تا زمینه اجرای آن فراهم شود.
محورهای همکاری انرژی ایران و ارمنستان
همکاری انرژی ایران و ارمنستان میتواند حوزههای مختلفی را دربرگیرد. تجارت گاز و برق، صادرات فرآوردههای نفتی، صدور خدمات فنی و مهندسی و همکاری در زمینه احداث پالایشگاه از جمله محورهایی هستند که میتوانند در چارچوب روابط دو کشور توسعه پیدا کنند.
ایران با برخورداری از منابع گسترده انرژی و ظرفیتهای فنی و مهندسی، امکان ارائه خدمات تخصصی در بخشهای مختلف صنعت نفت و گاز را دارد. از سوی دیگر، ارمنستان نیز به دلیل موقعیت جغرافیایی خود میتواند در توسعه مسیرهای ارتباطی و تجاری انرژی در منطقه نقش داشته باشد.
توسعه همکاریهای انرژی ایران و ارمنستان همچنین میتواند به افزایش تعاملات اقتصادی میان دو کشور کمک کند. ایجاد پروژههای مشترک و توسعه زیرساختهای انتقال انرژی، زمینه را برای حضور بیشتر شرکتهای ایرانی و ارمنی در پروژههای منطقهای فراهم خواهد کرد.
تغییر الگوی همکاری از تهاتر به تجارت گاز
یکی از مهمترین محورهای مطرحشده در روابط انرژی ایران و ارمنستان، تغییر الگوی کنونی همکاری است. در حال حاضر، مبادلات دو کشور بر پایه تهاتر گاز و برق انجام میشود؛ اما پیشنهاد ایران، بررسی یک مدل تجاری جدید برای صادرات گاز است.
در صورت فراهم شدن زیرساختهای لازم، این مدل میتواند ظرفیتهای جدیدی را برای توسعه تجارت گاز ایجاد کند. البته عملیاتی شدن چنین طرحی نیازمند بررسی ظرفیت خطوط انتقال، زیرساختهای ذخیرهسازی، میزان تقاضا و شرایط بازارهای مقصد خواهد بود.
به همین دلیل، کارگروه تخصصی انرژی ایران و ارمنستان میتواند نقش مهمی در بررسی جزئیات این پیشنهاد داشته باشد. این کارگروه باید ابعاد فنی، اقتصادی و حقوقی طرح را بررسی کند تا امکان اجرای یک مدل پایدار و بلندمدت فراهم شود.
ظرفیت صادرات گاز از مسیر ارمنستان
یکی از موضوعات مهم در همکاری انرژی ایران و ارمنستان، بررسی امکان صادرات گاز از مسیر این کشور به بازارهای منطقهای است. موقعیت جغرافیایی ارمنستان میتواند در صورت توسعه زیرساختها، این کشور را به یکی از مسیرهای بالقوه برای انتقال انرژی تبدیل کند.
البته استفاده از این ظرفیت نیازمند سرمایهگذاری در زیرساختهای انتقال و ایجاد هماهنگی میان کشورهای مرتبط است. همچنین باید موضوعات مربوط به ظرفیت خطوط لوله، هزینه انتقال، قراردادهای تجاری و امنیت عرضه مورد بررسی قرار گیرد.
در چنین شرایطی، توسعه انرژی ایران و ارمنستان میتواند از سطح همکاری دوجانبه فراتر رفته و به بخشی از برنامه گستردهتر دیپلماسی انرژی ایران تبدیل شود.
اهمیت همکاری انرژی ایران و ارمنستان
همکاری انرژی ایران و ارمنستان از منظر اقتصادی و منطقهای اهمیت دارد. ایران میتواند از ظرفیتهای خود در زمینه تولید انرژی، خدمات فنی و مهندسی و زیرساختهای نفت و گاز برای توسعه همکاری با همسایه شمالی استفاده کند.
از سوی دیگر، ایجاد مسیرهای جدید برای تجارت انرژی میتواند به افزایش انعطافپذیری بازارهای منطقه کمک کند. هرچه مسیرهای انتقال انرژی متنوعتر باشند، امکان کاهش وابستگی به یک مسیر یا یک بازار خاص بیشتر خواهد شد.
تشکیل کارگروه مشترک میان تهران و ایروان، نخستین گام برای بررسی عملیاتی این ظرفیتها محسوب میشود. در صورت تداوم مذاکرات و انجام مطالعات کارشناسی، همکاری انرژی ایران و ارمنستان میتواند در سالهای آینده وارد مرحله جدیدی شود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟