بازسازی ذخایر استراتژیک نفت به یکی از مهمترین برنامههای کشورهای بزرگ جهان تبدیل شده است. دولتها قصد دارند طی سه سال آینده میلیونها بشکه نفت خام خریداری کنند تا ذخایر اضطراری مصرفشده در جریان بحران اخیر خاورمیانه را دوباره تکمیل کنند. تحلیلگران معتقدند این اقدام میتواند تقاضای جهانی نفت را تا سال ۲۰۲۸ افزایش داده و بخشی از مازاد عرضه ناشی از رشد تولید اوپکپلاس را جذب کند.
به گزارش ثروت فردا، محاسبات خبرگزاری رویترز بر پایه دادههای آژانس بینالمللی انرژی، اوپک و وزارت انرژی آمریکا نشان میدهد مجموع برداشت از ذخایر استراتژیک کشورهای مختلف در جریان تنشهای منطقهای به حدود ۱.۵ میلیارد بشکه رسید. این برداشت گسترده پس از اختلال در عرضه نفت و افزایش نگرانیها درباره امنیت انرژی انجام شد.
چرا بازسازی ذخایر استراتژیک نفت اهمیت دارد؟
بحرانهای ژئوپلیتیکی، بهویژه تنشهای مربوط به تنگه هرمز، موجب جهش قیمت نفت در بازارهای جهانی شد. در اوج این بحران، قیمت نفت برنت از مرز ۱۲۶ دلار در هر بشکه عبور کرد و نفت خام آمریکا نیز به محدوده ۱۲۰ دلار نزدیک شد.
در واکنش به این شرایط، آژانس بینالمللی انرژی هماهنگی آزادسازی بیسابقه ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر اعضای خود را برعهده گرفت. ایالات متحده نیز متعهد شد ۱۷۲ میلیون بشکه از این میزان را تأمین کند تا از شوک عرضه جلوگیری شود.
اکنون و با کاهش تنشها، تمرکز اصلی دولتها بر بازسازی ذخایر استراتژیک نفت قرار گرفته است؛ اقدامی که میتواند توازن بازار جهانی نفت را در سالهای آینده تحت تأثیر قرار دهد.
تأثیر بازسازی ذخایر استراتژیک نفت بر تقاضای جهانی
براساس برآورد شرکت تحلیل کالای کپلر، روند تکمیل دوباره ذخایر نفتی تا سهماهه سوم سال ۲۰۲۷ میتواند روزانه ۶۶۴ هزار بشکه به تقاضای جهانی نفت اضافه کند. این افزایش تقاضا بخش بزرگی از مازاد عرضه مورد انتظار را جذب خواهد کرد و احتمال کاهش شدید قیمت نفت را کاهش میدهد.
میچل بروهارد، رئیس بخش سیاستگذاری و ریسک ژئوپلیتیک کپلر، نیز پیشبینی کرده است که از سهماهه چهارم سال ۲۰۲۶ روند افزایش تقاضا آغاز میشود و در سال ۲۰۲۷ با سرعت بیشتری ادامه خواهد یافت.
نقش آمریکا در بازسازی ذخایر استراتژیک نفت
ایالات متحده سریعتر از سایر کشورها برنامه بازسازی ذخایر استراتژیک نفت را آغاز کرده است. بر اساس برنامه وزارت انرژی آمریکا، از اواخر سال جاری نفت خام از طریق قراردادهای مبادلهای به ذخایر استراتژیک این کشور بازخواهد گشت. در این قراردادها، شرکتهای نفتی موظف هستند نفت دریافتشده را به همراه مقدار مشخصی سود، معادل حدود ۱.۲۸ بشکه به ازای هر بشکه، به دولت بازگردانند.
بر اساس تازهترین آمار وزارت انرژی آمریکا، حجم ذخایر استراتژیک این کشور در هفته منتهی به سوم ژوئیه به ۳۱۹.۵ میلیون بشکه رسیده که پایینترین سطح از آوریل ۱۹۸۳ محسوب میشود. همین موضوع، ضرورت تسریع در بازسازی ذخایر استراتژیک نفت را برای واشنگتن دوچندان کرده است.
تأثیر بازسازی ذخایر استراتژیک نفت بر قیمت نفت
کارشناسان بازار انرژی معتقدند تکمیل دوباره ذخایر نفتی میتواند به یکی از عوامل مهم حمایت از قیمت نفت در سالهای آینده تبدیل شود. کریستوفر هینز، رئیس بخش نفت شرکت مشاوره انرژی اسپکتس، در گفتوگو با رویترز تأکید کرده است که بازسازی ذخایر استراتژیک، یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر روند قیمت نفت در سال ۲۰۲۷ خواهد بود.
به اعتقاد تحلیلگران، افزایش خرید نفت توسط دولتها موجب رشد تقاضا در بازار جهانی میشود و این موضوع میتواند بخشی از اثر افزایش تولید اوپکپلاس را خنثی کند. در نتیجه، احتمال افت شدید قیمت نفت کاهش یافته و بازار به سمت تعادل بیشتری حرکت خواهد کرد.
برنامه کشورهای مختلف برای بازسازی ذخایر استراتژیک نفت
در حالی که آمریکا با سرعت بیشتری برنامه جبران ذخایر خود را دنبال میکند، سایر اعضای آژانس بینالمللی انرژی رویکردی محتاطانهتر در پیش گرفتهاند. ناوین داس، تحلیلگر ارشد نفت در شرکت کپلر، معتقد است بسیاری از کشورها فرآیند خرید نفت را به سال ۲۰۲۷ موکول خواهند کرد تا بتوانند با توجه به شرایط بازار و محدودیتهای بودجهای تصمیمگیری کنند.
کارشناسان انتظار دارند کشورهایی مانند ژاپن و کره جنوبی نیز بهتدریج و همزمان با کاهش نوسانات بازار، خرید نفت برای تکمیل ذخایر استراتژیک خود را افزایش دهند. این سیاست میتواند در کنار برنامه آمریکا، تقاضای جهانی نفت را در سالهای آینده در سطح بالایی حفظ کند.
توسعه ظرفیت ذخیرهسازی در آسیا
همزمان با بازسازی ذخایر استراتژیک نفت، بسیاری از کشورهای آسیایی نیز برنامههای بلندمدتی برای توسعه زیرساختهای ذخیرهسازی نفت در دستور کار قرار دادهاند. این کشورها با هدف افزایش امنیت انرژی و کاهش آسیبپذیری در برابر بحرانهای ژئوپلیتیکی، سرمایهگذاری گستردهای در ساخت مخازن جدید انجام دادهاند.
چین در حال احداث ۱۱ پایگاه جدید ذخیرهسازی نفت است و هند نیز با توسعه پروژههای «پادور» و «چاندیکول» قصد دارد ظرفیت ذخیرهسازی نفت خود را بیش از دو برابر افزایش دهد. همچنین فیلیپین با همکاری ژاپن، طراحی سامانه ملی ذخایر استراتژیک نفت را آغاز کرده است. این اقدامات نشان میدهد آسیا در سالهای آینده نقش پررنگتری در مدیریت بازار جهانی نفت خواهد داشت.
نقش چین در بازسازی ذخایر استراتژیک نفت
تحلیلگران بازار انرژی معتقدند چین میتواند یکی از مهمترین بازیگران در روند بازسازی ذخایر استراتژیک نفت باشد. این کشور در سالهای گذشته بارها از کاهش قیمت نفت برای افزایش خرید و تکمیل ذخایر خود استفاده کرده و انتظار میرود در صورت افت دوباره قیمتها، همین سیاست را ادامه دهد.
مایکل هیگ، رئیس جهانی تحقیقات کالا در سوسیته ژنرال، معتقد است چین معمولاً زمانی خرید نفت را افزایش میدهد که قیمت نفت برنت پایینتر از میانگین متحرک ۱۲ ماهه قرار گیرد. در حال حاضر قیمت معاملات آتی نفت برنت در محدوده ۷۸ دلار در هر بشکه قرار دارد که اندکی بالاتر از میانگین متحرک ۱۲ ماهه است؛ اما هرگونه کاهش بیشتر میتواند زمینهساز خرید گسترده نفت توسط پکن شود.
چشمانداز بازسازی ذخایر استراتژیک نفت و بازار جهانی
کارشناسان بر این باورند که روند بازسازی ذخایر نفتی در کنار توسعه ظرفیتهای جدید ذخیرهسازی، یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده وضعیت عرضه و تقاضای جهانی نفت در سالهای آینده خواهد بود. افزایش خرید نفت از سوی دولتها میتواند بخش مهمی از مازاد عرضه بازار را جذب کرده و از افت شدید قیمتها جلوگیری کند.
از سوی دیگر، تصمیمهای آینده اوپکپلاس درباره میزان تولید نیز تا حد زیادی تحت تأثیر سرعت بازسازی ذخایر استراتژیک نفت خواهد بود. اگر تقاضای ناشی از تکمیل ذخایر مطابق پیشبینیها افزایش یابد، تولیدکنندگان بزرگ نفت با شرایط متعادلتری در بازار روبهرو خواهند شد و احتمال نوسانات شدید قیمت کاهش پیدا میکند.
جمعبندی
بازسازی ذخایر استراتژیک نفت پس از بحران اخیر خاورمیانه به یکی از مهمترین اولویتهای کشورهای مصرفکننده انرژی تبدیل شده است. آمریکا، چین، ژاپن، کره جنوبی، هند و دیگر اقتصادهای بزرگ جهان با اجرای برنامههای جدید خرید نفت و توسعه زیرساختهای ذخیرهسازی، در تلاش هستند امنیت انرژی خود را تقویت کنند. در صورت تحقق این برنامهها، تقاضای جهانی نفت تا سال ۲۰۲۸ افزایش خواهد یافت و این روند میتواند تأثیر قابلتوجهی بر قیمت نفت، توازن عرضه و تقاضا و تصمیمات آینده اوپکپلاس داشته باشد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟