بازار جهانی انرژی با تشدید درگیریها میان تهران و واشنگتن و افزایش اختلال در ناوگان حملونقل دریایی در مهمترین تنگههای خاورمیانه، وارد مرحله تازهای از نگرانی شده است. دادههای ردیابی نشان میدهد کشتیها در دریای سرخ مسیرهای غیرمعمولی را در پیش گرفتهاند و ترافیک تجاری در تنگه هرمز به شکل چشمگیری کاهش یافته است.
به گزارش ثروت فردا، کسری غفوری، با تشدید درگیریها میان تهران و واشنگتن، اختلال در ناوگان حملونقل دریایی در مهمترین تنگههای خاورمیانه ابعاد تازهای به خود گرفته است. دادههای ردیابی نشان میدهد کشتیها در دریای سرخ مسیرهای غیرمعمولی را در پیش گرفتهاند و ترافیک تجاری در تنگه هرمز به شکل چشمگیری کاهش یافته است.
بازار جهانی انرژی زیر فشار اختلال در تنگه هرمز
تنگه هرمز که شریان حیاتی اتصال خلیج فارس به بازارهای جهانی است، روز سهشنبه تنها شاهد عبور ۳ شناور تجاری بود که کمترین میزان از اوایل ماه مه به شمار میرود.
این آبراه استراتژیک در ساعات اولیه روز چهارشنبه نیز تقریبا خالی از تردد گزارش شد.
کاهش شدید تردد در تنگه هرمز، نگرانیهای جدیدی را در بازار جهانی انرژی ایجاد کرده است. این تنگه یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و فرآوردههای انرژی در جهان به شمار میرود و هرگونه اختلال طولانیمدت در آن میتواند بر هزینه حملونقل، بیمه محمولهها و قیمت نفت اثر بگذارد.
در چنین شرایطی، بازارها معمولاً نسبت به احتمال کاهش عرضه یا افزایش ریسک انتقال انرژی واکنش نشان میدهند. به همین دلیل، تحولات ترافیک دریایی در این منطقه برای معاملهگران نفت و انرژی اهمیت ویژهای دارد.
دریای سرخ در کانون نگرانیهای بازار جهانی انرژی
بلومبرگ نیز در گزارش اخیر خود وضعیت دریای سرخ را به شدت ملتهب توصیف کرد.
برخی کشتیها مسیر خود را تغییر داده و به سمت شمال و کانال سوئز بازگشتهاند و شماری دیگر در میانه مسیر متوقف شدهاند.
این تغییرات پس از آن رخ داد که انصارالله یمن تهدید کردند تمام کشتیهایی را که به بنادر عربستان سعودی تردد میکنند، به طور کامل محاصره خواهند کرد.
تغییر مسیر کشتیها در دریای سرخ میتواند هزینه و زمان حملونقل دریایی را افزایش دهد. کشتیهایی که مسیرهای جایگزین را انتخاب میکنند، ممکن است با مسافت بیشتر، مصرف سوخت بالاتر و هزینههای اضافی روبهرو شوند.
این عوامل در نهایت میتوانند بر هزینه انتقال محمولههای انرژی و قیمت نهایی آنها اثر بگذارند.
جهش ۲۵ درصدی قیمت نفت برنت
بازارهای جهانی انرژی در پی تبادل آتش بیش از یک هفتهای در خلیج فارس در وضعیت هشدار قرار دارند.
نگرانی اصلی این است که صادرات از طریق دریای سرخ که مسیر جایگزین و حیاتی برای محمولههای نفتی عربستان به شمار میرود، اکنون در معرض خطر جدی قرار گرفته است.
همین نگرانیها باعث شده قیمت قراردادهای آتی نفت برنت در ماه جاری بیش از ۲۵ درصد جهش کند.
افزایش قیمت نفت برنت یکی از مهمترین نشانههای واکنش بازار جهانی انرژی به افزایش ریسکهای ژئوپلیتیک است. بازار نفت بهطور معمول نسبت به اختلال در مسیرهای انتقال نفت واکنش سریع نشان میدهد.
حتی احتمال کاهش عرضه یا افزایش هزینه انتقال نیز میتواند موجب افزایش قیمت قراردادهای آتی شود.
تهدید در بابالمندب و تغییر رفتار ناوگان تجاری
مرکز اطلاعات مشترک دریایی اواخر روز سهشنبه با استناد به منابع ناشناس هشدار داد که حوثیها با استقرار موشکها و پهپادها، آمادگی کامل خود را برای حمله به کشتیها در نزدیکی تنگه بابالمندب در جنوب دریای سرخ تکمیل کردهاند.
تأثیر این تهدیدها به سرعت در رفتار ناوگان تجاری نمایان شد.
برای نمونه، نفتکش گاز کینگ که محموله خود را از بندر ینبع عربستان بارگیری کرده و عازم ژاپن بود، در میانه راه مسیر خود را تغییر داد و راهی کانال سوئز شد.
حرکت کشتیهای عازم آسیا به سمت شمال دریای سرخ به دلیل مسافت طولانیتر دور زدن قاره آفریقا و پرداخت عوارض کانال سوئز، هزینههای بسیار سنگینی در پی دارد و در صنعت کشتیرانی اقدامی کاملا غیرمعمول است.
این تغییر مسیرها نشان میدهد که ریسک امنیتی در مسیرهای دریایی میتواند حتی شرکتهای بزرگ حملونقل را به تغییر برنامههای عملیاتی خود وادار کند.
توقف نفتکشها در مسیر انتقال نفت
علاوه بر این، ابرنفتکش نیو اکسپلورر که حامل نفت عربستان به مقصد سنگاپور بود، در دریای سرخ متوقف شده و وضعیت آن در سیستمهای ردیابی به صورت خارج از فرمان ثبت شده است.
نفتکش دیگری به نام لاهور نیز پس از دریافت محموله عربستان از حرکت بازایستاد.
اوایل هفته جاری و پس از دریافت ایمیل هشدارآمیز حوثیها، چندین نفتکش دیگر نیز متوقف شده یا تغییر مسیر دادند، هرچند دستکم یکی از آنها مسیر اصلی خود را به سمت بابالمندب از سر گرفته است.
توقف یا تغییر مسیر نفتکشها میتواند پیامدهای مختلفی برای بازار جهانی انرژی داشته باشد. افزایش زمان حمل، بالا رفتن هزینههای بیمه و افزایش ریسک انتقال، از جمله پیامدهای احتمالی چنین شرایطی است.
در صورتی که این وضعیت ادامه پیدا کند، شرکتهای کشتیرانی و صاحبان محموله ممکن است مجبور شوند مسیرهای طولانیتر و پرهزینهتری را انتخاب کنند.
ادامه بارگیری نفت عربستان در ینبع
با وجود این تهدیدات بیسابقه، بارگیری در بندر ینبع عربستان که نفت خام را از طریق خط لوله شرق به غرب دریافت میکند، روز چهارشنبه همچنان ادامه داشت.
عربستان سعودی در روزهای پیش از تهدید حوثیها، رکورد صادرات ۵.۹ میلیون بشکه در روز را از پایانههای ینبع به ثبت رسانده بود و برخی خریداران آسیایی همچنان به امید دریافت محمولههای خود، نفتکشهایشان را به دل این منطقه پرخطر میفرستند.
ادامه فعالیت پایانههای نفتی عربستان نشان میدهد که با وجود افزایش ریسکهای امنیتی، جریان صادرات نفت هنوز بهطور کامل متوقف نشده است.
با این حال، تداوم این روند به شرایط امنیتی مسیرهای دریایی و تصمیم شرکتهای کشتیرانی و خریداران بستگی خواهد داشت.
صادرات ۵.۹ میلیون بشکهای نفت از دریای سرخ
تهدید حوثیها حجم بیسابقهای از نفت خام را از پایانههای خود در دریای سرخ صادر کرده بود.
در هفته منتهی به ۱۷ ژوئیه، روزانه ۵.۹ میلیون بشکه نفت از دو پایانه ینبع بارگیری شده بود.
این حجم صادرات، اهمیت مسیرهای دریایی دریای سرخ را در زنجیره تأمین جهانی انرژی نشان میدهد.
هرگونه اختلال در این مسیر میتواند شرکتهای نفتی و خریداران آسیایی را با چالشهای تازهای روبهرو کند. از سوی دیگر، افزایش هزینه حملونقل ممکن است به تغییر مقصد محمولهها یا انتخاب مسیرهای جایگزین منجر شود.
پیامدهای احتمالی برای بازار جهانی انرژی
مجموعه تحولات اخیر در تنگه هرمز، دریای سرخ و بابالمندب نشان میدهد که ریسکهای ژئوپلیتیک بار دیگر به یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر بازار جهانی انرژی تبدیل شدهاند.
تنگه هرمز و دریای سرخ هر دو در انتقال انرژی و کالاهای اساسی نقش مهمی دارند. کاهش تردد کشتیها در این مسیرها میتواند هزینههای حملونقل و بیمه را افزایش دهد.
از سوی دیگر، تغییر مسیر نفتکشها ممکن است مدت زمان انتقال محمولهها را افزایش دهد. این موضوع برای خریداران آسیایی که به دریافت منظم محمولههای نفتی نیاز دارند، اهمیت ویژهای دارد.
افزایش ۲۵ درصدی قیمت قراردادهای آتی نفت برنت در ماه جاری نیز نشان میدهد که بازار نسبت به احتمال تشدید اختلالها حساس شده است.
آینده بازار جهانی انرژی در سایه تنشهای منطقهای
چنانچه درگیریها در منطقه ادامه پیدا کند و تهدید علیه کشتیهای تجاری افزایش یابد، شرکتهای کشتیرانی ممکن است استفاده از مسیرهای پرریسک را کاهش دهند.
در چنین شرایطی، مسیرهای جایگزین اهمیت بیشتری پیدا میکنند، اما این مسیرها معمولاً با افزایش مسافت، زمان سفر و هزینه سوخت همراه هستند.
از سوی دیگر، افزایش ریسک امنیتی میتواند هزینه بیمه کشتیها و محمولههای انرژی را نیز بالا ببرد.
این عوامل در کنار احتمال کاهش عرضه یا تأخیر در انتقال نفت، میتوانند به افزایش نوسان در بازار جهانی انرژی منجر شوند.
در نهایت، ادامه روند قیمت نفت و وضعیت صادرات از مسیرهای مهم خاورمیانه به تحولات امنیتی منطقه، واکنش شرکتهای کشتیرانی و میزان تداوم اختلال در تنگههای هرمز، بابالمندب و دریای سرخ بستگی خواهد داشت.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟