نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق بهعنوان بزرگترین پروژه خورشیدی صنعت فولاد ایران، نماد حرکت راهبردی فولاد مبارکه به سمت خودتأمینی انرژی و توسعه تولید پایدار محسوب میشود. افتتاح فاز نخست این پروژه، علاوه بر کاهش وابستگی به شبکه برق، مسیر دستیابی به فولاد سبز و استفاده گسترده از انرژیهای تجدیدپذیر را هموار کرده است.
به گزارش ثروت فردا، نوزدهم تیرماه سالروز بهرهبرداری از فاز نخست نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق است؛ پروژهای که با تکیه بر دانش فنی شرکت صنایع نیرو و انرژی پاک فولاد (صناپ) و سرمایهگذاری فولاد مبارکه اجرا شده و بهعنوان یکی از مهمترین طرحهای انرژی پاک کشور شناخته میشود.
نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق و آغاز تحول صنعت فولاد
۱۹ تیرماه ۱۴۰۴، فاز نخست نیروگاه خورشیدی ۶۰۰ مگاواتی آفتاب شرق با ظرفیت اولیه ۱۲۰ مگاوات به بهرهبرداری رسید؛ رویدادی که تنها افتتاح یک نیروگاه نبود، بلکه آغازگر رویکردی جدید در مدیریت انرژی صنایع بزرگ کشور به شمار میرود.
این پروژه در شرایطی افتتاح شد که بسیاری از صنایع انرژیبر با چالش ناترازی برق مواجه هستند. از این رو، سرمایهگذاری در تولید برق خورشیدی میتواند امنیت انرژی صنایع را افزایش داده و از توقف خطوط تولید جلوگیری کند.
نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق و جایگاه ایران در انرژی پاک
بر اساس گزارش ثروت فردا، انرژی خورشیدی فتوولتائیک تا سال ۲۰۳۰ حدود ۸۰ درصد ظرفیت جدید نیروگاههای تجدیدپذیر جهان را به خود اختصاص خواهد داد.
رشد سریع انرژیهای تجدیدپذیر نشان میدهد برق پاک به یکی از مهمترین عوامل رقابتپذیری صنایع تبدیل شده است. در چنین شرایطی، اجرای نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق میتواند جایگاه صنعت فولاد ایران را در مسیر تولید پایدار و کاهش انتشار کربن تقویت کند.
نقش صناپ در توسعه نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق
فولاد مبارکه با درک روندهای جهانی، در سال ۱۴۰۱ شرکت صنایع نیرو و انرژی پاک فولاد (صناپ) را تأسیس کرد تا زیرساختی پایدار برای تأمین انرژی صنایع ایجاد شود.
این شرکت با اتکا به توان فنی داخلی، طراحی و اجرای نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق را بر عهده گرفت؛ پروژهای که با ظرفیت نهایی ۶۰۰ مگاوات، علاوه بر تأمین برق پایدار، یکی از بزرگترین نیروگاههای خورشیدی خاورمیانه نیز محسوب میشود.
نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق با فناوریهای نوین
نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق در شرق اصفهان و منطقه کوهپایه در حال احداث است و با ظرفیت نهایی ۶۰۰ مگاوات، یکی از بزرگترین پروژههای انرژی خورشیدی کشور به شمار میرود. این نیروگاه روی زمینی به وسعت حدود ۱۲۰۰ هکتار اجرا شده و برای تولید برق از حدود یک میلیون پنل خورشیدی ۶۶۰ واتی بهره میبرد.
وسعت پروژه و استفاده از تجهیزات پیشرفته باعث شده است این نیروگاه به یکی از شاخصترین طرحهای انرژی تجدیدپذیر در صنعت ایران تبدیل شود؛ طرحی که میتواند الگوی توسعه نیروگاههای خورشیدی بزرگمقیاس در سالهای آینده باشد.
فناوری پنلهای دوطرفه در نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق
یکی از مهمترین ویژگیهای نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق، استفاده از پنلهای خورشیدی دوطرفه (Bifacial) است. این پنلها علاوه بر جذب نور مستقیم خورشید، نور بازتابشده از سطح زمین را نیز دریافت میکنند و در نتیجه میزان تولید برق افزایش مییابد.
شرایط اقلیمی منطقه کوهپایه اصفهان، از نظر شدت تابش و بازتاب نور، بستر مناسبی برای استفاده از این فناوری فراهم کرده است. به همین دلیل انتظار میرود راندمان تولید انرژی در این نیروگاه نسبت به بسیاری از پروژههای متداول خورشیدی بالاتر باشد.
سیستم ردیاب خورشیدی در نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق
در کنار پنلهای دوطرفه، نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق به سیستم ردیاب خورشیدی تکمحوره (Tracker) نیز مجهز شده است.
این سامانه با تغییر زاویه پنلها در طول روز و دنبال کردن حرکت خورشید، میزان تابش مؤثر را افزایش میدهد و موجب بهبود راندمان تولید برق میشود. ترکیب فناوری Bifacial و Tracker در چنین مقیاسی، این پروژه را به یکی از پیشرفتهترین نیروگاههای خورشیدی کشور تبدیل کرده است.
کارشناسان حوزه انرژی معتقدند استفاده همزمان از این دو فناوری، علاوه بر افزایش بهرهوری، هزینه تولید هر کیلووات ساعت برق را نیز در بلندمدت کاهش میدهد.
دستاوردهای فنی نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق
اهمیت نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق تنها به ظرفیت تولید برق محدود نمیشود، بلکه این پروژه دستاوردهای ارزشمندی برای صنعت انرژی کشور به همراه داشته است.
از مهمترین این دستاوردها میتوان به اجرای نخستین پروژه خورشیدی ۶۰۰ مگاواتی در کشور، توسعه توان مهندسی داخلی، بومیسازی دانش طراحی و اجرای نیروگاههای بزرگ، ارتقای توان مدیریت پروژههای عظیم و استفاده گسترده از فناوریهای نوین اشاره کرد.
حضور شرکت مپنا بهعنوان پیمانکار EPC و مشارکت گسترده شرکتهای داخلی نیز نشان میدهد بخش مهمی از دانش فنی این پروژه در داخل کشور توسعه یافته است.
نقش نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق در توسعه صنعت انرژی
اجرای این پروژه علاوه بر افزایش ظرفیت تولید برق پاک، موجب انتقال دانش فنی، تربیت نیروی انسانی متخصص و ایجاد زیرساخت لازم برای اجرای پروژههای مشابه در آینده خواهد شد.
به اعتقاد کارشناسان، تجربه بهدستآمده از طراحی، نصب و بهرهبرداری نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق میتواند مسیر توسعه نیروگاههای خورشیدی بزرگ در سایر صنایع انرژیبر کشور را نیز هموار کند.
همچنین استفاده از انرژی تجدیدپذیر در صنایع بزرگ، وابستگی به سوختهای فسیلی را کاهش داده و به تحقق اهداف توسعه پایدار و کاهش انتشار گازهای گلخانهای کمک خواهد کرد.
نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق و رکوردهای اجرایی
نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق علاوه بر ابعاد فنی، از نظر سرعت اجرا نیز رکوردهای قابل توجهی به ثبت رسانده است. در مراحل مختلف ساخت این پروژه حدود ۴ هزار نفر مشغول به کار بودهاند و پیشبینی میشود در دوره بهرهبرداری نیز حدود ۷۰ فرصت شغلی مستقیم ایجاد شود.
در اوج عملیات اجرایی، ۷۲۴ نفر بهصورت همزمان در محل پروژه فعالیت داشتند. همچنین رکورد کوبش ۶۹۳ پایل فلزی در یک روز، نصب ۶۳ سازه معادل ۳.۴ مگاوات و نصب ۳۸۷۶ پنل خورشیدی معادل ۲.۷ مگاوات در یک روز، از مهمترین دستاوردهای اجرایی این پروژه به شمار میرود.
نقش نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق در فولاد سبز
نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق نقش مهمی در تحقق راهبرد فولاد سبز ایفا میکند. صنعت فولاد از صنایع انرژیبر است و تأمین پایدار برق، یکی از مهمترین عوامل حفظ تولید و کاهش هزینههای عملیاتی محسوب میشود.
بر اساس گزارشهای انجمن جهانی فولاد (World Steel Association)، استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی، یکی از مهمترین الزامات تولید فولاد کمکربن در سالهای آینده خواهد بود.
از همین رو، سرمایهگذاری فولاد مبارکه در این نیروگاه علاوه بر افزایش امنیت انرژی، به کاهش انتشار گازهای گلخانهای و ارتقای جایگاه محصولات ایرانی در بازارهای جهانی کمک میکند.
نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق و مزیت صادراتی
با اجرای نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق، فولاد مبارکه میتواند ریسک ناشی از محدودیتهای برق در زمان اوج مصرف را کاهش دهد و پایداری خطوط تولید خود را حفظ کند.
از سوی دیگر، حرکت به سمت استفاده از برق تجدیدپذیر، امکان انطباق بهتر با مقررات زیستمحیطی بازارهای صادراتی از جمله سازوکار تعدیل کربن مرزی اتحادیه اروپا (CBAM) را فراهم میکند. این موضوع میتواند قدرت رقابت محصولات فولادی ایران را در بازارهای بینالمللی افزایش دهد.
آینده نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق
کارشناسان معتقدند نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق تنها یک پروژه تولید برق نیست، بلکه الگویی برای توسعه پایدار صنایع بزرگ کشور محسوب میشود. گسترش پروژههای مشابه میتواند ضمن کاهش فشار بر شبکه برق، امنیت انرژی صنایع را افزایش داده و زمینه توسعه اقتصاد کمکربن را فراهم کند.
سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر همچنین باعث کاهش هزینههای بلندمدت تولید، افزایش بهرهوری و ایجاد فرصتهای جدید برای توسعه فناوریهای بومی خواهد شد.
جمعبندی نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق
افتتاح فاز نخست نیروگاه خورشیدی آفتاب شرق نقطه عطفی در مسیر توسعه صنعت فولاد و انرژیهای تجدیدپذیر کشور به شمار میرود. این پروژه با بهرهگیری از فناوریهای نوین، اتکا به توان مهندسی داخلی و سرمایهگذاری فولاد مبارکه، زمینه تحقق فولاد سبز، خودتأمینی انرژی و افزایش رقابتپذیری صنعت فولاد ایران را فراهم کرده است.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟