احتمال ابرتورم در ایران در شرایطی به یکی از موضوعات مهم اقتصاد کشور تبدیل شده است که فشارهای تورمی، محدودیت‌های ارزی و چالش‌های ناشی از شرایط اقتصادی همچنان ادامه دارد. در همین حال، رئیس کل بانک مرکزی با تأکید بر اینکه احتمال ابرتورم در ایران بسیار ضعیف است، از اقدامات این بانک برای کنترل شتاب تورم، تأمین ارز مورد نیاز و حمایت از تولید خبر داده است.
به گزارش ثروت فردا و بر اساس اظهارات عبدالناصر همتی، سیاست‌های بانک مرکزی در حوزه پولی، ارزی، اعتباری، تنظیم‌گری و نظارت دنبال می‌شود و هدف اصلی آن حفظ ثبات پولی و مالی است. در کنار این موضوع، تأمین مالی بنگاه‌های کوچک و متوسط و توسعه روش‌های غیرتورمی تأمین مالی نیز از برنامه‌های مورد تأکید بانک مرکزی عنوان شده است.
بررسی احتمال ابرتورم در ایران همچنین نشان می‌دهد که مدیریت نقدینگی، تأمین ارز و حفظ جریان تأمین مالی تولید از جمله عواملی هستند که می‌توانند در مسیر کنترل فشارهای تورمی و ثبات اقتصادی نقش داشته باشند.
رییس کل بانک مرکزی:
احتمال ورود ایران به ابرتورم بسیار ضعیف است/ بانک مرکزی اجازه نمی‌دهد ابرتورم شکل بگیرد
رییس کل بانک مرکزی گفت: اجازه نمی دهیم کشور درگیر ابرتورم شود.
عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی در سی‌وششمین همایش بانکداری اسلامی با تأکید بر اینکه کشور وارد ابرتورم نخواهد شد، اظهار داشت: فعالیت بانک مرکزی در پنج حوزه تخصصی از جمله حوزه پولی، ارزی، اعتباری، تنظیم‌گری و نظارت است که هر یک از این حوزه‌ها از اهمیت بسیار بالایی برخوردارند و به‌صورت مستقیم با زندگی روزمره اقتصادی مردم ارتباط دارند.
وی افزود: اگر در هر یک از این حوزه‌ها خللی ایجاد شود، آثار آن در زندگی اقتصادی مردم نمایان خواهد شد. بانک مرکزی در شرایط خاص ناشی از جنگ‌های تحمیلی دوم و سوم، تشدید تحریم‌ها و محاصره اقتصادی، تمام تلاش خود را برای حفظ و ایجاد پایداری پولی و مالی کشور به کار گرفت.
رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه دستیابی به پایداری مالی نیازمند حجم عظیمی از اقدامات و تصمیمات بوده است، گفت: وقتی از تلاش برای ایجاد پایداری صحبت می‌کنیم، بیان آن ساده است، اما در پشت این موضوع حجم عظیمی از کار و تصمیمات در سیستم بانکی و بانک مرکزی وجود داشته که موجب شده بتوانیم این پایداری مالی را حفظ کنیم.
همتی ادامه داد: اگر حجم عظیم تحریم‌ها و محاصره اقتصادی که در حال حاضر علیه ایران اعمال می‌شود را تصور کنیم، با یک شرایط بسیار گسترده و سنگین مواجه هستیم، اما بانک مرکزی با همکاری سیستم بانکی و سایر اعضای دولت توانست به هر حال این پایداری را ایجاد کند.
وی تأمین ارز برای نیازهای اساسی و معیشتی مردم و همچنین تأمین ارز مورد نیاز برای مواد اولیه واحدهای تولیدی را از جمله اقدامات مهم در این شرایط عنوان کرد و گفت: تأمین ارز نیازهای اساسی مردم، نیازهای معیشتی و مواد اولیه واحدهای تولیدی، مواردی نبود که بتوان به‌راحتی از آنها عبور کرد یا آنها را نادیده گرفت.
رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به پیش‌بینی برخی کارشناسان درباره احتمال ورود کشور به ابرتورم اظهار داشت: بسیاری از کارشناسان، حتی کارشناسانی که نگاه مثبت و خوش‌بینانه‌ای داشتند، معتقد بودند که ما به‌زودی وارد ابرتورم خواهیم شد.
همتی افزود: من در گذشته نیز از دوستان انتقاد می‌کردم که چرا معتقدند با این روند، یعنی با ادامه محاصره، جنگ و فشارهای اقتصادی، کشور وارد ابرتورم خواهد شد. قبلاً هم گفته‌ام که بانک مرکزی مصمم است اجازه ندهد چنین اتفاقی رخ دهد.
وی با بیان اینکه فشار تورمی بر مردم همچنان بسیار سنگین است، گفت: بسیار خوشحالم که امروز می‌گویم، با وجود اینکه مردم ما به‌شدت از فشار تورم در رنج هستند و تورم زندگی مردم را دچار اختلال کرده و سنگینی این فشار در زندگی روزمره آنها احساس می‌شود، اما حداقل تاکنون این اتفاق رخ نداده است.
همتی تأکید کرد: احتمال اینکه کشور وارد ابرتورم شود، بسیار ضعیف است.
وی با بیان اینکه مجموعه‌ای از عوامل موجب کنترل شتاب تورم شده است، اظهار داشت: امیدواریم بتوانیم روندی را برای اقتصاد کشور فراهم کنیم که شرایط اقتصادی به سمت بهبود حرکت کند.
وی افزود: مجموعه عواملی باعث شد شتاب تورم گرفته شود؛ آن هم در شرایطی که هم با محاصره اقتصادی مواجه هستیم، هم تحریم‌ها تشدید شده و هم فرافکنی، تبلیغات و اقدامات روانی دشمن به‌شدت افزایش پیدا کرده است. تمام تبلیغات آنها نیز در این مسیر است که ایران را از طریق فروپاشی اقتصادی تحت فشار قرار دهند.
رئیس کل بانک مرکزی با تأکید بر اینکه اقتصاد کشور با وجود فشارهای موجود دچار فروپاشی نشده است، گفت: من به‌طور قاطع می‌گویم ادعایی که مطرح می‌کردند ایران وارد فروپاشی خواهد شد، محقق نشده است. شرایط برای اقتصاد و مردم سخت شده و فشار اقتصادی بالاست، اما فروپاشی اقتصادی اتفاق نیفتاده و نخواهد افتاد.
همتی با اشاره به ضرورت صداقت مسئولان با مردم اظهار داشت: بعضی‌ها به من می‌گویند که برخی از صحبت‌ها را مطرح نکنم اما من هیچ‌وقت به مردم دروغ نخواهم گفت. ممکن است بعضی واقعیت‌ها را به دلیل اینکه دشمن از آنها سوءاستفاده نکند، مطرح نکنم، اما این به معنای آن نیست که با مردم صادق نباشیم.
وی ادامه داد: برای مثال، درباره صادرات نفت گفتم که صادرات نفت نداریم. این موضوعی نیست که نیاز باشد من آن را برای آمریکایی‌ها توضیح بدهم؛ خود آنها و بسیاری از دیگران از این موضوع اطلاع دارند. اما در ادامه گفتم که هنوز نفت‌های بین‌راهی داریم، ذخایری داریم که قابل مسدود شدن نیستند و ذخایر داخلی نیز داریم. امکاناتی در اختیار داریم که با استفاده از آنها در حال تأمین نیازهای کشور هستیم و طبیعتاً بخشی از این مسائل را نمی‌توانم مطرح کنم.
رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به تداوم تأمین ارز مورد نیاز کشور گفت: وقتی برخی می‌گویند سیستم اقتصادی کشور بیکار نشسته است، باید پرسید اگر شرایط جنگی و محاصره اقتصادی است، پس ما چه کار می‌کنیم؟ از ابتدای سال تاکنون ۱۸ میلیارد دلار ارز تأمین کرده‌ایم.
همتی افزود: رئیس‌جمهور آمریکا اخیراً درباره شرایط ایران و محدودیت‌های موجود صحبت کرده است، اما ما برای تأمین نیازهای مردم، معیشت آنها و انجام امور اساسی کشور اقدامات خود را انجام می‌دهیم.
وی با اشاره به اقدامات بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز اظهار داشت: آنها هر روز از تحریم‌های جدید و فشار بر سیستم اقتصادی کشور صحبت می‌کنند، اما ما نیز اقدامات خود را انجام می‌دهیم. همین هفته گذشته، سه یا چهار روز پیش اعلام کردیم که ۵۰۰ میلیون دلار برای بازار پیش‌بینی کرده‌ایم تا عرضه کنیم.
رئیس کل بانک مرکزی تأکید کرد: اگر نیاز باشد، آمادگی داریم تا ۲ میلیارد دلار نیز در بازار عرضه کنیم. در نهایت فشار روانی این اقدامات کاهش پیدا خواهد کرد و من مطمئن هستم ادعاهایی که درباره فروپاشی اقتصادی مطرح می‌شود و همچنین این ادعا که با این اقدامات ایران مجبور به کوتاه آمدن خواهد شد، محقق نخواهد شد.
همتی با اشاره به شرایط کشور گفت: رهبری انقلاب کشتی کشور را به سمت ساحل هدایت می‌کنند، نیروهای مسلح آماده هستند و ما نیز به‌عنوان خدمتگزاران مردم وظایف خود را انجام می‌دهیم. ان‌شاءالله با همین روند، مسیرها، روش‌ها و نتایج بسیار خوبی حاصل خواهد شد.
رئیس کل بانک مرکزی در ادامه با اشاره به مهمترین وظایف این بانک گفت: یکی از مهمترین کارهایی که به بانک مرکزی مربوط می‌شود، تأمین نیازهای لازم برای رشد و اشتغال است. پس از مهار تورم، یکی از وظایف مهم بانک مرکزی کمک به رشد اقتصادی و اشتغال است.
وی با اشاره به آثار حوادث و حملات اخیر بر بخش تولید اظهار داشت: به‌دلیل حوادثی که اتفاق افتاد و ضرباتی که حملات دشمن به برخی زیرساخت‌های کشور وارد کرد و همچنین شرایط اقتصادی ایجادشده، برخی واحدهای تولیدی با مشکلاتی مواجه شدند و آثار این اقدامات موجب شده است که بیکاری در کشور افزایش پیدا کند.
همتی افزود: بانک مرکزی در حوزه تأمین مالی بنگاه‌ها به این نتیجه رسیده است که با توجه به شرایط موجود، واحدهای تولیدی کوچک و متوسط باید مورد توجه جدی قرار گیرند.
وی ادامه داد: در هیأت عالی بانک مرکزی این موضوع را تصویب و ابلاغ کرده‌ایم و همکاران ما در حال طراحی سازوکارهای مربوط به آن هستند تا ان‌شاءالله در نیمه دوم سال، تأمین مالی جدی برای واحدها و بنگاه‌های کوچک و متوسط داشته باشیم.
رئیس کل بانک مرکزی ابراز امیدواری کرد که این سیاست به افزایش اشتغال و رشد اشتغال در کشور کمک کند.
همتی با اشاره به آخرین آمار تأمین مالی شبکه بانکی گفت: حجم پرداخت تسهیلات نسبت به مقطع زمانی مشابه سال گذشته ۶۹ درصد افزایش داشته است.
رئیس کل بانک مرکزی تأکید کرد: تمرکز جدی بانک مرکزی، سیستم بانکی و بانک‌ها باعث شده است که تأمین مالی تولید دچار وقفه نشود. البته تولید با مشکلاتی مواجه است و من این موضوع را می‌دانم.
وی افزود: این‌طور نیست که تصویری که برخی رسانه‌های خارجی ارائه می‌کنند، یعنی اینکه همه چیز در کشور متوقف شده و هیچ فعالیتی وجود ندارد، واقعیت داشته باشد. البته مشکلات و تنگناهای اقتصادی و مالی زیادی داریم، اما سیستم در حال انجام وظایف خود است و ان‌شاءالله به‌تدریج و با برنامه‌ای که برای نیمه دوم سال داریم، موفق خواهیم شد.
رئیس کل بانک مرکزی همچنین از آغاز اقدامات جدید برای توسعه روش‌های غیرتورمی تأمین مالی خبر داد و گفت: در زمینه روش‌های غیرتورمی تأمین مالی نیز کارهای خوبی را آغاز کرده‌ایم.
همتی با اشاره به روش‌های تأمین مالی زنجیره‌ای اظهار داشت: دوستان اطلاع دارند که روش‌هایی را از اواخر دهه ۹۰ آغاز کردیم؛ از جمله روش‌های الکترونیکی مانند فکتورینگ و روش‌های دیگر که زنجیره تأمین مالی تولید را هدف قرار داده‌اند.
به گزارش خبرنگار اقتصادی ایلنا، این یکی از بهترین روش‌های غیرتورمی است؛ چراکه بدون اینکه نیاز باشد پول جدیدی به اقتصاد تزریق کنیم، می‌توانیم به رونق تولید کمک کنیم و تا امروز ۲۲۴ همت از این طریق تامین مالی کردیم در حالیکه این عدد در مدت مشابه سال گذشته ١۵ همت بوده است.
احتمال ابرتورم در ایران و اهمیت سیاست پولی
به گزارش ثروت فردا، احتمال ابرتورم در ایران تنها به نرخ تورم فعلی وابسته نیست و عوامل مختلفی مانند رشد نقدینگی، کسری بودجه، وضعیت بازار ارز، انتظارات تورمی، سلامت شبکه بانکی و میزان اعتماد فعالان اقتصادی نیز در شکل‌گیری مسیر تورم نقش دارند.
در بررسی احتمال ابرتورم در ایران، توجه همزمان به مجموعه‌ای از شاخص‌های اقتصادی اهمیت دارد. به همین دلیل، کنترل تورم نیازمند مجموعه‌ای از سیاست‌های هماهنگ است. بانک مرکزی از طریق سیاست‌های پولی و ارزی می‌تواند بر شرایط نقدینگی و بازار پول اثر بگذارد، اما استمرار ثبات اقتصادی به هماهنگی میان سیاست پولی، سیاست مالی و سایر سیاست‌های اقتصادی نیز وابسته است.
از این منظر، احتمال ابرتورم در ایران را نمی‌توان صرفاً بر اساس یک شاخص اقتصادی ارزیابی کرد و باید روند متغیرهای کلان را در کنار یکدیگر مورد توجه قرار داد. سیاستگذاری منسجم می‌تواند در مدیریت فشارهای تورمی و کاهش ریسک‌های اقتصادی نقش مهمی داشته باشد.
همچنین، ارزیابی احتمال ابرتورم در ایران نیازمند توجه به شرایط بازار ارز، وضعیت نقدینگی و رفتار انتظارات تورمی است؛ عواملی که می‌توانند بر مسیر آینده قیمت‌ها اثرگذار باشند.
در نهایت، درباره احتمال ابرتورم در ایران، استمرار سیاست‌های هماهنگ پولی و مالی و افزایش اعتماد فعالان اقتصادی از جمله موضوعاتی است که می‌تواند به ثبات بیشتر اقتصاد و کنترل فشارهای تورمی کمک کند.
تورم بالا با ابرتورم یکسان نیست
در تحلیل احتمال ابرتورم در ایران باید میان تورم بالا و ابرتورم تفاوت قائل شد. تورم بالا به معنای افزایش مستمر سطح عمومی قیمت‌ها با نرخ قابل توجه است، در حالی که ابرتورم وضعیتی بسیار شدیدتر است که در آن افزایش قیمت‌ها با شتاب فوق‌العاده بالا و از دست رفتن شدید قدرت خرید پول همراه می‌شود.
بنابراین، صرف بالا بودن تورم به معنی ورود یک اقتصاد به مرحله ابرتورم نیست. در بررسی احتمال ابرتورم در ایران، وضعیت نقدینگی، کسری‌های مالی، انتظارات مردم، توان دولت و بانک مرکزی برای اجرای سیاست‌های اقتصادی و ثبات نظام پولی از جمله عواملی هستند که در ارزیابی چنین خطری اهمیت دارند.
از این رو، احتمال ابرتورم در ایران باید با توجه به مجموعه‌ای از شاخص‌های اقتصادی و نه صرفاً نرخ تورم مورد بررسی قرار گیرد. تغییرات نقدینگی، وضعیت بودجه و شرایط بازار ارز می‌توانند در این ارزیابی نقش مهمی داشته باشند.
همچنین، برای سنجش احتمال ابرتورم در ایران باید به توان سیاستگذار پولی در مدیریت شرایط اقتصادی توجه کرد. حفظ ثبات پولی و کنترل انتظارات تورمی از جمله عواملی هستند که می‌توانند بر مسیر آینده اقتصاد اثرگذار باشند.
در نهایت، بررسی احتمال ابرتورم در ایران نیازمند تفکیک دقیق میان تورم بالا و ابرتورم است. این دو پدیده از نظر شدت، سرعت افزایش قیمت‌ها و پیامدهای اقتصادی تفاوت قابل توجهی دارند.
بنابراین، ارزیابی احتمال ابرتورم در ایران باید بر اساس مجموعه‌ای از عوامل پولی، مالی و اقتصادی انجام شود و صرفاً بالا بودن نرخ تورم نمی‌تواند به‌تنهایی نشانه ورود اقتصاد به مرحله ابرتورم باشد.
تأمین مالی تولید و کنترل فشار تورمی
یکی از نکات قابل توجه در اظهارات رئیس کل بانک مرکزی، تأکید بر روش‌های غیرتورمی تأمین مالی است. این رویکرد می‌تواند در کنار سایر سیاست‌های اقتصادی، به مدیریت احتمال ابرتورم در ایران کمک کند؛ زیرا نحوه تأمین منابع مالی بنگاه‌ها می‌تواند بر نقدینگی و فشارهای تورمی اثرگذار باشد.
استفاده از ابزارهایی مانند تأمین مالی زنجیره‌ای می‌تواند با هدف رساندن منابع به بخش واقعی اقتصاد دنبال شود، بدون آنکه تمام فشار تأمین مالی از مسیر افزایش پایه پولی یا تزریق گسترده نقدینگی ایجاد شود. در این چارچوب، کاهش احتمال ابرتورم در ایران به سیاست‌هایی نیاز دارد که میان حمایت از تولید و کنترل رشد نقدینگی تعادل ایجاد کنند.
در صورت اجرای صحیح این سیاست‌ها، تأمین مالی تولید می‌تواند در کنار سیاست‌های کنترل تورم قرار گیرد و از افزایش احتمال ابرتورم در ایران جلوگیری کند. این موضوع به‌ویژه برای بنگاه‌های کوچک و متوسط اهمیت دارد؛ زیرا محدودیت دسترسی به منابع مالی می‌تواند بر تولید، اشتغال و سرمایه در گردش شرکت‌ها اثر بگذارد.
از سوی دیگر، مدیریت احتمال ابرتورم در ایران تنها با تأمین مالی تولید محقق نمی‌شود و نیازمند مجموعه‌ای از سیاست‌های هماهنگ پولی، مالی و ارزی است. همچنین، کنترل احتمال ابرتورم در ایران به حفظ ثبات اقتصادی و افزایش اعتماد فعالان اقتصادی نیز وابسته خواهد بود. در نهایت، کاهش احتمال ابرتورم در ایران زمانی پایدارتر خواهد بود که تأمین مالی تولید همزمان با مدیریت نقدینگی و مهار عوامل ایجادکننده تورم دنبال شود.
جمع‌بندی
اظهارات رئیس کل بانک مرکزی نشان می‌دهد که احتمال ابرتورم در ایران از نگاه سیاستگذار بسیار ضعیف ارزیابی شده است. با این حال، فشار تورمی موجود و مشکلات اقتصادی کشور همچنان جدی است و کنترل پایدار تورم نیازمند سیاستگذاری منسجم و مدیریت عوامل پولی، مالی و ارزی خواهد بود.
تأمین ارز، حمایت از تولید، توسعه روش‌های غیرتورمی تأمین مالی و تلاش برای حفظ ثبات پولی از جمله محورهایی هستند که در این اظهارات مورد توجه قرار گرفته‌اند. در این میان، مدیریت احتمال ابرتورم در ایران به توان سیاستگذار در کنترل نقدینگی، حفظ ثبات بازار ارز و تقویت اعتماد فعالان اقتصادی نیز وابسته است.
در نهایت، احتمال ابرتورم در ایران را نمی‌توان صرفاً بر اساس نرخ تورم فعلی ارزیابی کرد و بررسی مجموعه‌ای از شاخص‌های اقتصادی برای سنجش این ریسک ضروری است. استمرار سیاست‌های هماهنگ می‌تواند در کاهش احتمال ابرتورم در ایران و بهبود ثبات اقتصادی نقش داشته باشد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟