بازار جهانی سنگ‌آهن بار دیگر وارد فاز نزولی شده است؛ کاهش تقاضای فولادسازان چینی، محدودیت حاشیه سود کارخانه‌ها و افزایش احتمال کنترل تولید فولاد، قیمت این ماده اولیه استراتژیک را تا محدوده ۹۲ دلار در هر تن پایین آورده است. روندی که اگر ادامه پیدا کند، علاوه بر غول‌های معدنی، می‌تواند معادلات زنجیره جهانی فولاد را نیز تغییر دهد.
به گزارش ثروت فردا به نقل از داده‌های Trading Economics، قیمت سنگ‌آهن به ۹۲ دلار و ۱۰ سنت در هر تن رسیده؛ سطحی که نشان‌دهنده افت حدود ۵ درصدی طی یک هفته و کاهش ۱۴ درصدی از ابتدای سال است. این عقب‌نشینی در شرایطی رخ داده که نشانه‌های ضعف تقاضا در بزرگ‌ترین بازار مصرف سنگ‌آهن جهان بیش از گذشته نمایان شده است.
چین؛ کانون فشار بر بازار سنگ‌آهن
ارزیابی «شانگهای متالز مارکت» (SMM) نشان می‌دهد بخش عمده خریدهایی که با هدف تجدید موجودی انبارهای فولادسازان انجام می‌شد، به پایان رسیده است. همزمان، حاشیه سود بسیاری از کارخانه‌های فولادی همچنان تحت فشار قرار دارد و تولیدکنندگان انگیزه چندانی برای افزایش سطح تولید ندارند.
در چنین شرایطی، انتظار می‌رود تقاضای کوتاه‌مدت برای سنگ‌آهن همچنان ضعیف باقی بماند. SMM نیز معتقد است بازار در آینده نزدیک از حمایت قدرتمندی برخوردار نخواهد بود و فشار بر قیمت‌ها می‌تواند ادامه پیدا کند.
این وضعیت با موضع اخیر انجمن آهن و فولاد چین (CISA) اهمیت بیشتری پیدا کرده است. این انجمن از فولادسازان خواسته تولید خود را کنترل و محدود کنند. هرچند این توصیه الزام قانونی ندارد، اما کاهش تولید در چین می‌تواند مستقیماً مصرف سنگ‌آهن را پایین بیاورد و بازار جهانی این ماده معدنی را با مازاد عرضه بیشتری مواجه کند.
استرالیا در معرض کاهش درآمد معدنی
کاهش قیمت سنگ‌آهن تنها یک موضوع مرتبط با صنعت فولاد نیست. استرالیا به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین بازیگران بازار جهانی سنگ‌آهن، وابستگی قابل توجهی به درآمد صادرات این ماده معدنی دارد.
درآمد سالانه بیش از ۱۳۷ میلیارد دلاری این کشور از صادرات سنگ‌آهن نشان می‌دهد حتی تغییرات چنددلاری قیمت می‌تواند آثار قابل توجهی بر درآمد شرکت‌های معدنی، صادرات و در نهایت منابع مالی دولت استرالیا بر جای بگذارد.
اگر روند نزولی قیمت در میان‌مدت ادامه پیدا کند، فشار بر درآمد صادرکنندگان بزرگ افزایش خواهد یافت؛ به‌ویژه اگر کاهش تقاضای چین به یک تغییر ساختاری و نه صرفاً یک نوسان کوتاه‌مدت تبدیل شود.
روی دیگر کاهش قیمت؛ فرصت «آهن سبز»
با این حال، افت بازار سنتی سنگ‌آهن تنها یک تهدید نیست. مؤسسه اقتصاد انرژی و تحلیل مالی (IEEFA) معتقد است تحولات جدید بازار می‌تواند مسیر تازه‌ای را برای توسعه آهن سبز و زنجیره فولاد کم‌کربن باز کند.
حرکت چین به سمت کاهش انتشار کربن و استفاده گسترده‌تر از هیدروژن سبز در صنعت فولاد، به تدریج معیارهای رقابت در این بازار را تغییر خواهد داد. در چنین فضایی، مزیت آینده تولیدکنندگان فقط به حجم ذخایر معدنی یا هزینه استخراج محدود نخواهد بود؛ میزان انتشار کربن و توانایی تولید مواد اولیه مناسب برای فولاد سبز نیز به یک عامل تعیین‌کننده تبدیل می‌شود.
تغییر زمین بازی در بازار جهانی فولاد
آنچه امروز در بازار سنگ‌آهن دیده می‌شود ممکن است فراتر از یک دوره افت قیمتی باشد. کاهش رشد تقاضای سنتی چین از یک سو و سرعت گرفتن حرکت صنایع به سمت فولاد کم‌کربن از سوی دیگر، می‌تواند ساختار تجارت جهانی مواد اولیه فولاد را در سال‌های آینده دگرگون کند.
در این سناریو، تولیدکنندگانی که همچنان صرفاً بر فروش سنگ‌آهن خام و بازار سنتی فولاد تکیه داشته باشند، با ریسک بیشتری مواجه خواهند شد. در مقابل، کشورها و شرکت‌هایی که زودتر به سمت فرآوری پیشرفته، تولید آهن کم‌کربن و استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر حرکت کنند، شانس بیشتری برای حفظ سهم خود از بازار آینده خواهند داشت.
از این منظر، سقوط سنگ‌آهن به محدوده ۹۲ دلار تنها یک علامت قرمز روی تابلوی بازار نیست؛ می‌تواند نشانه‌ای از آغاز رقابتی تازه باشد که در آن «کربن کمتر» به اندازه «عیار بالاتر» اهمیت خواهد داشت.