انتقال فناوری به روستاها با امضای تفاهمنامهای سهساله میان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم ریاست جمهوری وارد مرحله تازهای شد. این همکاری با هدف توسعه زیستبوم نوآوری، فناوری و کارآفرینی در مناطق روستایی و محروم و با استفاده از ظرفیت دانشگاهها و پارکهای علم و فناوری شکل گرفته است.
به گزارش ثروت فردا، این تفاهمنامه روز دوشنبه ۲۲ تیرماه با حضور حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و عبدالکریم حسینزاده، معاون توسعه روستایی و مناطق محروم ریاست جمهوری، در محل ستاد وزارت علوم به امضا رسید.
اهداف انتقال فناوری به روستاها
بر اساس این تفاهمنامه، انتقال فناوری به روستاها با هدف ایجاد نظام مؤثر برای انتقال، بومیسازی و تجاریسازی فناوریهای متناسب با نیازهای مناطق روستایی دنبال میشود. توسعه کسبوکارهای فناورانه، افزایش ارزش افزوده محصولات، تقویت ارتباط میان دانشگاه، بازار و جوامع محلی و ایجاد اشتغال پایدار دانشبنیان از مهمترین اهداف این همکاری به شمار میرود.
همچنین توانمندسازی روستاها از طریق ایجاد خوشههای تخصصی، توسعه بازار فناوری، حمایت از نوآوریهای محلی و تجهیز مناطق روستایی به ابزارها و زیرساختهای فناورانه از دیگر برنامههایی است که در قالب این تفاهمنامه اجرا خواهد شد.
تعهدات وزارت علوم برای انتقال فناوری به روستاها
وزارت علوم متعهد شده است سه دانشگاه را به عنوان کانون اندیشهورزی و واحد تحقیق و توسعه روستایی انتخاب کند. همچنین پنج پارک علم و فناوری به عنوان پایلوت مراکز انتقال فناوری روستایی و عشایری فعالیت خواهند کرد.
این وزارتخانه همچنین از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان و فناور برای حل مسائل روستاها استفاده میکند، از ایجاد مراکز نوآوری و شتابدهندههای تخصصی حمایت خواهد کرد و برنامههای آموزشی و ترویجی متناسب با نیاز مناطق هدف را اجرا میکند.
از دیگر تعهدات وزارت علوم، بازسازی و تجهیز پردیس فناوری (کارخانه نوآوری) دانشگاه تهران برای بهرهبرداری ۱۵ تا ۲۰ ساله در حوزه توسعه فناوری روستایی است.
مسئولیتهای معاونت توسعه روستایی
بر اساس این تفاهمنامه، معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم ریاست جمهوری مسئول تأمین منابع مالی اجرای طرحهای پایلوت و مراکز انتقال فناوری خواهد بود. همچنین هماهنگی با نهادهای محلی، شناسایی نیازهای مناطق هدف، تسهیل مشارکت بخش خصوصی و تأمین مشوقهای حمایتی از دیگر مسئولیتهای این معاونت است.
علاوه بر این، تأمین مالی بازسازی فضای پردیس فناوری روستایی نیز بر عهده این معاونت قرار گرفته تا زیرساختهای لازم برای اجرای طرحهای نوآورانه در مناطق روستایی فراهم شود.
سازوکار اجرای تفاهمنامه
مطابق مفاد این سند، اجرای انتقال فناوری به روستاها از طریق یک کارگروه راهبری مشترک میان دو دستگاه انجام میشود. این کارگروه وظیفه برنامهریزی، هماهنگی، پایش، ارزیابی عملکرد و ارائه گزارش پیشرفت پروژهها را بر عهده خواهد داشت.
این تفاهمنامه از زمان امضا به مدت سه سال اعتبار دارد و در صورت توافق طرفین، امکان تمدید آن نیز وجود خواهد داشت.
نقش انتقال فناوری به روستاها در توسعه اقتصاد محلی
انتقال فناوری به روستاها یکی از مهمترین ابزارهای توسعه پایدار در بسیاری از کشورها به شمار میرود. بهرهگیری از فناوریهای نوین در بخشهای کشاورزی، صنایعدستی، دامپروری، گردشگری و کسبوکارهای محلی میتواند علاوه بر افزایش بهرهوری، فرصتهای شغلی جدیدی برای ساکنان مناطق روستایی ایجاد کند.
کارشناسان معتقدند اتصال دانشگاهها، مراکز پژوهشی و شرکتهای دانشبنیان به ظرفیتهای موجود در روستاها، زمینه تبدیل ایدههای علمی به محصولات و خدمات کاربردی را فراهم میکند. این موضوع علاوه بر افزایش درآمد روستاییان، به کاهش مهاجرت به شهرها و تقویت اقتصاد محلی نیز کمک خواهد کرد.
ظرفیت دانشگاهها در انتقال فناوری به روستاها
یکی از مهمترین محورهای این تفاهمنامه، استفاده از توان علمی دانشگاهها و پارکهای علم و فناوری برای انتقال فناوری به روستاها است. دانشگاهها میتوانند با انجام پژوهشهای کاربردی، شناسایی نیازهای مناطق مختلف و ارائه راهکارهای علمی، نقش مؤثری در حل مسائل تولید، مدیریت منابع و افزایش بهرهوری ایفا کنند.
همچنین حضور شرکتهای دانشبنیان در این فرآیند، امکان توسعه فناوریهای بومی و ارائه محصولات متناسب با شرایط اقلیمی و اقتصادی هر منطقه را فراهم میکند. این همکاری میتواند به شکلگیری زنجیرهای از نوآوری، تولید و تجاریسازی فناوری در مناطق روستایی منجر شود.
حمایت از کسبوکارهای فناورانه در مناطق محروم
توسعه کسبوکارهای مبتنی بر فناوری یکی از اهداف مهم اجرای این تفاهمنامه است. ایجاد مراکز نوآوری، شتابدهندههای تخصصی و مراکز انتقال فناوری میتواند مسیر ورود ایدههای نو به بازار را هموار کند و فرصتهای تازهای برای کارآفرینان جوان در مناطق کمتر برخوردار به وجود آورد.
در کنار این اقدامات، ارائه آموزشهای تخصصی، حمایت از تجاریسازی محصولات فناورانه و ایجاد ارتباط میان تولیدکنندگان، دانشگاهها و سرمایهگذاران، از جمله عواملی است که میتواند موفقیت طرح انتقال فناوری به روستاها را تضمین کند.
چشمانداز اجرای تفاهمنامه سهساله
با اجرای این تفاهمنامه، انتظار میرود همکاری میان دستگاههای اجرایی، دانشگاهها، پارکهای علم و فناوری و بخش خصوصی گسترش یابد. استمرار این همکاری میتواند زمینه ایجاد زیستبوم نوآوری در مناطق روستایی، افزایش ارزش افزوده محصولات، توسعه اشتغال دانشبنیان و بهبود کیفیت زندگی ساکنان روستاها را فراهم کند.
در صورت تحقق اهداف پیشبینیشده، انتقال فناوری به روستاها میتواند به الگویی موفق برای توسعه متوازن، کاهش شکاف میان مناطق شهری و روستایی و افزایش سهم اقتصاد دانشبنیان در توسعه ملی تبدیل شود. این رویکرد همچنین زمینه استفاده بهتر از ظرفیتهای بومی و ارتقای توان رقابتی تولیدکنندگان محلی را در سالهای آینده فراهم خواهد کرد.
جمعبندی
اجرای طرح انتقال فناوری به روستاها میتواند زمینه توسعه اقتصاد دانشبنیان، افزایش اشتغال پایدار، ارتقای بهرهوری تولیدات روستایی و تقویت ارتباط دانشگاه با جامعه را فراهم کند. استفاده از ظرفیت دانشگاهها، پارکهای علم و فناوری و شرکتهای دانشبنیان، فرصت مناسبی برای توسعه فناوری در مناطق کمتر برخوردار ایجاد خواهد کرد و در صورت اجرای موفق، میتواند الگویی برای توسعه متوازن در سایر مناطق کشور باشد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟