توسعه فناوری بومی در صنایع کشور به عنوان یکی از مسیرهای مهم برای کاهش وابستگی به واردات، تقویت توان تولید و ایجاد ظرفیت‌های جدید صادراتی مورد توجه قرار گرفته است. در همین راستا، بر نقش شرکت‌های فناور، دانش‌بنیان، دانشگاه‌ها و صنایع بزرگ در شناسایی نیازهای فناورانه و تبدیل ایده‌ها به محصولات قابل استفاده تأکید شده است.
به گزارش ثروت فردا، برگزاری رویدادهای تخصصی و ایجاد ارتباط میان صاحبان فناوری و صنایع می‌تواند به شناسایی ظرفیت‌های موجود و تسریع فرآیند تجاری‌سازی کمک کند. در این چارچوب، توسعه فناوری بومی تنها به تولید یک محصول فناورانه محدود نمی‌شود و می‌تواند ایجاد بازار داخلی و خارجی برای فناوری‌های ایرانی را نیز دنبال کند.
مشاور وزیر و مدیرکل حوزه وزارتی وزارت صمت همزمان با هفته دولت، در پنجمین جشنواره ایما مطرح کرد:
ایده‌های نوآورانه مسیر عبور صنعت از تحریم و ورود به بازارهای منطقه/نقشه راه سه‌ساله برای توسعه و تجاری‌سازی فناوری‌های بومی
مشاور وزیر و مدیرکل حوزه وزارتی وزارت صمت با اشاره به ضرورت توسعه فناوری در کشور، بر اهمیت حرکت صنایع کشور به سمت توسعه فناوری‌های بومی و ایجاد ظرفیت صادراتی در این حوزه تأکید کرد.
سید عباس حسینی با اشاره به محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها اظهار داشت که در شرایط فعلی، امکان واردات بسیاری از فناوری‌ها و تجهیزات مورد نیاز کشور با محدودیت مواجه است و از سوی دیگر، صادرات و انتقال فناوری نیز با چالش‌هایی روبه‌روست. از این رو، یکی از الزامات اساسی کشور، سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی برای توسعه فناوری در داخل است.
وی تأکید کرد که تحریم‌ها، در کنار محدودیت‌های ایجادشده، می‌تواند به عنوان عاملی برای تقویت توانمندی‌های فناورانه کشور مورد توجه قرار گیرد. به اعتقاد حسینی، کشور از ظرفیت مناسب نیروی انسانی، شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان برخوردار است و باید این ظرفیت‌ها در کنار نیازهای واقعی صنایع قرار گیرند تا زمینه توسعه فناوری‌های مورد نیاز کشور فراهم شود.
وی همچنین بر ضرورت تدوین یک برنامه دو تا سه‌ساله برای توسعه فناوری عنوان کرد: در این بازه زمانی باید ایده‌ها و ظرفیت‌های موجود شناسایی و جمع‌آوری شده، اولویت‌های فناورانه مشخص شوند و با برگزاری رویدادهای تخصصی، زمینه معرفی، توسعه و تجاری‌سازی فناوری‌ها فراهم شود.
از دیدگاه وی، رویدادهای فناورانه نباید صرفاً به ارائه و معرفی ایده‌ها محدود شوند، بلکه لازم است در کنار رویدادهای ایده‌محور، رویدادهایی با تمرکز بر معرفی فناوری‌های توسعه‌یافته، ایجاد ارتباط میان شرکت‌های فناور و صنایع و فراهم‌کردن زمینه تجاری‌سازی و صادرات فناوری برگزار شود.
حسینی با اشاره به ظرفیت بالای صنعت معدن و فولاد کشور، این حوزه را یکی از مهمترین عرصه‌های توسعه فناوری دانست. به جای تمرکز صرف بر تولید محصولات، باید بخش قابل‌توجهی از ظرفیت کشور به سمت توسعه فناوری‌های مورد نیاز صنایع معدن و فولاد هدایت شود؛ فناوری‌هایی که علاوه بر پاسخگویی به نیازهای داخلی، قابلیت عرضه در بازارهای خارجی را نیز داشته باشند.
حسینی همچنین به ظرفیت کشورهای منطقه از جمله افغانستان و ازبکستان اشاره کرد و آنها را به عنوان بازارهای بالقوه برای صادرات فناوری‌های ایرانی مورد توجه قرار داد. بر این اساس، هدف‌گذاری برای معرفی و عرضه فناوری‌های ایرانی در حداقل پنج کشور می‌تواند به عنوان یکی از اهداف برنامه توسعه فناوری کشور در سال‌های آینده مورد توجه قرار گیرد.
وی در ادامه تأکید کرد که وزارت صنعت، معدن و تجارت و ایمیدرو آمادگی حمایت از توسعه فناوری را دارند و باید از این ظرفیت برای ایجاد ارتباط مؤثر میان صنایع بزرگ، شرکت‌های فناور، دانشگاه‌ها و مجموعه‌های دانش‌بنیان استفاده شود.
استخراج شده از گزارشات روابط عمومی مرکز نوآوری ایمینو.
توسعه فناوری بومی در معدن و فولاد
به گزارش ثروت فردا، صنایع معدن و فولاد به دلیل گستردگی زنجیره تولید، ظرفیت بالایی برای استفاده از فناوری‌های جدید دارند. اتوماسیون، هوشمندسازی خطوط تولید، مدیریت انرژی، کنترل کیفیت، نگهداری تجهیزات و استفاده از داده‌ها از جمله حوزه‌هایی هستند که می‌توانند زمینه فعالیت شرکت‌های فناور را فراهم کنند.
در این شرایط، توسعه فناوری بومی می‌تواند از طریق شناسایی دقیق نیازهای کارخانه‌ها و معادن و اتصال آنها به شرکت‌های دانش‌بنیان دنبال شود.
ایجاد چنین ارتباطی می‌تواند به جای تمرکز صرف بر عرضه ایده، تقاضای واقعی صنعت را به سمت شرکت‌های فناور منتقل کند. در نتیجه، فناوری توسعه‌یافته مستقیماً با یک نیاز مشخص صنعتی ارتباط خواهد داشت.
صادرات فناوری و بازارهای منطقه‌ای
یکی از موضوعات مهم مطرح‌شده در خبر، توجه به بازارهای منطقه‌ای برای عرضه فناوری‌های ایرانی است. ورود به بازارهای خارجی می‌تواند برای شرکت‌های فناور علاوه بر درآمد ارزی، زمینه توسعه محصولات و افزایش مقیاس فعالیت آنها را فراهم کند.
کشورهای منطقه نیز در بسیاری از حوزه‌های صنعتی و معدنی با نیازهای فناورانه مواجه هستند. بنابراین، شناسایی نیاز هر بازار و تطبیق فناوری‌های ایرانی با شرایط آن کشور می‌تواند یکی از پیش‌نیازهای موفقیت صادرات فناوری باشد.
در این مسیر، توسعه فناوری بومی زمانی به یک مزیت اقتصادی تبدیل خواهد شد که در کنار کیفیت فنی، از نظر قیمت، خدمات پس از فروش و قابلیت سازگاری با نیاز مشتری خارجی نیز رقابتی باشد.
تجاری‌سازی فناوری‌های ایرانی
یکی از چالش‌های مهم اکوسیستم فناوری، فاصله میان تولید ایده و رسیدن آن به بازار است. ممکن است یک فناوری از نظر علمی یا فنی قابل توجه باشد، اما بدون سرمایه‌گذاری، مشتری صنعتی و برنامه بازاریابی نتواند به محصولی تجاری تبدیل شود.
به همین دلیل، ایجاد ارتباط میان صنایع بزرگ، شرکت‌های دانش‌بنیان، دانشگاه‌ها و سرمایه‌گذاران می‌تواند روند تجاری‌سازی را تسهیل کند.
در چنین مدلی، رویدادهای فناورانه می‌توانند از محلی برای معرفی ایده‌ها فراتر رفته و به بستری برای عقد قرارداد، اجرای پروژه‌های صنعتی و ورود فناوری به بازار تبدیل شوند. این رویکرد می‌تواند به تحقق اهداف توسعه فناوری بومی کمک کند.
توسعه فناوری بومی و کاهش وابستگی صنعتی
توسعه فناوری بومی می‌تواند نقش مهمی در کاهش وابستگی صنایع به تجهیزات و فناوری‌های وارداتی داشته باشد. در شرایطی که محدودیت‌های تجاری و تحریم‌ها دسترسی برخی صنایع به فناوری‌های خارجی را دشوار می‌کند، توسعه فناوری بومی این امکان را فراهم می‌سازد که بخشی از نیازهای فنی و تخصصی کشور از طریق ظرفیت شرکت‌های داخلی پاسخ داده شود.
از سوی دیگر، توسعه فناوری بومی تنها به تأمین نیازهای فعلی صنایع محدود نمی‌شود و می‌تواند زمینه شکل‌گیری محصولات و خدمات فناورانه جدید را نیز فراهم کند. ایجاد ارتباط میان شرکت‌های دانش‌بنیان، دانشگاه‌ها و صنایع بزرگ می‌تواند مسیر تبدیل ایده‌های فناورانه به راهکارهای قابل استفاده در بخش تولید را کوتاه‌تر کند.
توسعه فناوری بومی و صادرات منطقه‌ای
یکی دیگر از ظرفیت‌های توسعه فناوری بومی، امکان ورود شرکت‌های ایرانی به بازارهای کشورهای منطقه است. در صورتی که فناوری‌های تولیدشده در داخل بتوانند از نظر کیفیت، قیمت و قابلیت اجرا با نیاز بازارهای هدف هماهنگ شوند، صادرات فناوری می‌تواند به یک مسیر جدید برای حضور اقتصادی ایران در منطقه تبدیل شود.
در این مسیر، توسعه فناوری بومی در حوزه‌هایی مانند معدن، فولاد، تجهیزات صنعتی و خدمات فنی و مهندسی می‌تواند اهمیت بیشتری پیدا کند. حضور در بازارهای منطقه‌ای علاوه بر ایجاد درآمد برای شرکت‌های فناور، می‌تواند به توسعه تجربه بین‌المللی و افزایش توان رقابتی آنها نیز کمک کند.
مسیر آینده توسعه فناوری بومی
موفقیت در توسعه فناوری بومی نیازمند برنامه‌ریزی مستمر، شناسایی نیازهای واقعی صنایع و ایجاد سازوکار مشخص برای حمایت از ایده‌های فناورانه است. همکاری میان دولت، صنایع بزرگ، شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز علمی می‌تواند به شکل‌گیری یک زنجیره منسجم برای توسعه و تجاری‌سازی فناوری کمک کند.
در نهایت، توسعه فناوری بومی زمانی می‌تواند به یک مزیت اقتصادی پایدار تبدیل شود که علاوه بر رفع نیاز داخلی، مسیر تجاری‌سازی و صادرات محصولات و خدمات فناورانه نیز در کنار آن مورد توجه قرار گیرد.
جمع‌بندی
حرکت صنایع به سمت فناوری‌های داخلی می‌تواند همزمان دو هدف را دنبال کند؛ نخست، پاسخ به نیازهای فناورانه داخل و کاهش وابستگی به واردات و دوم، ایجاد ظرفیت برای صادرات فناوری و حضور در بازارهای منطقه‌ای.
در این میان، برنامه‌ریزی چندساله، شناسایی نیازهای واقعی صنایع، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و ایجاد مسیر مشخص برای تجاری‌سازی از عوامل مهم موفقیت این رویکرد به شمار می‌روند.
در صورت ایجاد ارتباط مؤثر میان صنعت و اکوسیستم فناوری، توسعه فناوری بومی می‌تواند از یک سیاست حمایتی به یک مسیر اقتصادی برای افزایش بهره‌وری، ایجاد اشتغال تخصصی و توسعه صادرات تبدیل شود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟