قاچاق طلای یمن موضوعی است که طی گزارشات تحقیقاتی جدید ثروت فردا، ابعاد گستردهای از آن فاش شده است. این گزارش نشان میدهد که بخش قابل توجهی از ذخایر طلای یمن از طریق زیرساختهای فرودگاهی به مقصد دبی منتقل شده است.
بر اساس این تحقیق، بیش از ۱.۵ تن طلا در بازه زمانی مه ۲۰۲۴ تا دسامبر ۲۰۲۵ به شکل غیرقانونی جابهجا شده است.

نقش فرودگاههای عدن و الریان در قاچاق طلا
در روند قاچاق طلای یمن، دو فرودگاه بینالمللی و داخلی به عنوان محورهای اصلی انتقال محمولههای ارزشمند شناخته شدهاند که نقش آنها در این شبکه، فراتر از جابهجایی عادی مسافر یا کالا ارزیابی میشود.
این دو فرودگاه عبارتند از:
- فرودگاه بینالمللی عدن
- فرودگاه الریان در استان حضرموت
بر اساس دادههای منتشر شده در گزارش تحقیقاتی، فرودگاه عدن به عنوان مهمترین نقطه خروج محمولههای طلا عمل کرده و بیشترین حجم انتقال از این مسیر ثبت شده است. در این گزارش اشاره شده که زیرساختهای این فرودگاه، به دلیل حجم بالای تردد و شرایط امنیتی خاص، بستر مناسبی برای انتقال محمولههای ارزشمند فراهم کرده است.
از سوی دیگر، فرودگاه الریان نیز نقش مکمل اما مهمی در این شبکه داشته و علاوه بر جابهجایی محمولههای طلا، در انتقالات مالی و رفتوآمدهای مرتبط با تجارت غیرشفاف نیز مورد استفاده قرار گرفته است.
در مجموع، این دو فرودگاه به عنوان دو گره اصلی در مسیر انتقال طلا به دبی معرفی شدهاند؛ مسیری که طبق گزارش، به شکل سازمانیافته و در چندین مرحله انجام شده است.
جزئیات حجم و ارزش قاچاق طلای یمن
تحقیقات منتشر شده توسط پلتفرم «شبا اینتلیجنس» نشان میدهد که قاچاق طلای یمن در قالب چندین عملیات مشخص و مستند انجام شده و دارای الگوی تکرارشونده بوده است.
بر اساس این گزارش:
- ۱۳ عملیات انتقال جداگانه و ثبتشده شناسایی شده است
- حدود ۱.۳۷ تن طلا در مراحل اولیه جابهجا شده
- ارزش تقریبی این مقدار طلا حدود ۱۸۸ میلیون دلار برآورد شده است
- با احتساب ۶ تراکنش اضافی در حال بررسی، مجموع حجم به بیش از ۱.۵۹ تن رسیده است
- ارزش کل این محمولهها حدود ۲۱۸ میلیون دلار تخمین زده شده است
نکته قابل توجه در این گزارش آن است که بخشی از این طلاها نه به عنوان محموله تجاری رسمی، بلکه در قالب ثبتهای مسافری یا انتساب به تاجران و افراد حقیقی منتقل شدهاند؛ موضوعی که پیچیدگی روند ردیابی و نظارت را افزایش داده است.
این الگو نشان میدهد که قاچاق طلای یمن تنها یک انتقال ساده فیزیکی نبوده، بلکه ساختاری چندلایه و با استفاده از پوششهای قانونی یا شبهقانونی داشته است.
ابهامات نظارتی در قاچاق طلای یمن
یکی از بخشهای حساس گزارش، به ضعفهای جدی در ساختارهای نظارتی و گمرکی مرتبط با انتقال طلا اشاره دارد؛ موضوعی که زمینهساز گسترش قاچاق طلای یمن عنوان شده است.
در این گزارش به چند محور کلیدی اشاره شده است:
- نبود بررسی دقیق و شفاف درباره منشأ واقعی طلا
- ضعف در کنترلهای گمرکی در مبادی خروجی
- ابهام در صدور یا تأیید مجوزهای حمل محمولههای ارزشمند
- استفاده از ثبتهای مسافری برای انتقال حجمهای غیرمعمول طلا
این موارد باعث شده تا فرآیند نظارت بر جابهجایی داراییهای باارزش، بهویژه طلا، با چالشهای جدی مواجه شود.
بر اساس تحلیل ارائه شده، این خلأهای نظارتی نه تنها امکان ردیابی دقیق محمولهها را دشوار کرده، بلکه فضای مناسبی برای شکلگیری شبکههای غیرشفاف در حوزه انتقال طلا ایجاد کرده است.
ارتباط فرودگاه الریان با انتقال طلا
فرودگاه الریان در این گزارش تنها به عنوان یک مسیر حملونقل ساده معرفی نشده، بلکه نقش آن در ساختار قاچاق طلای یمن فراتر از جابهجایی کالاهای فیزیکی ارزیابی شده است.
طبق اطلاعات منتشر شده، این فرودگاه علاوه بر انتقال شمش و طلای خام، در جابهجاییهای مالی و انتقال وجوه نقد نیز نقش داشته است؛ موضوعی که نشاندهنده وجود یک چرخه کامل از جابهجایی سرمایه در کنار انتقال فیزیکی طلاست.
این وضعیت باعث شده تحلیلگران این فرودگاه را یکی از نقاط کلیدی در شبکه انتقال داراییهای ارزشمند بدانند؛ شبکهای که تنها به یک مسیر یا یک نوع محموله محدود نیست، بلکه شامل جریانهای مالی و کالایی به صورت همزمان است.
در نتیجه، نقش فرودگاه الریان در این پرونده به عنوان یک گره مهم در ساختار چندلایه قاچاق طلای یمن مطرح شده است.
پیامدهای اقتصادی و سیاسی قاچاق طلای یمن
تحلیلگران معتقدند که گسترش قاچاق طلای یمن در سالهای اخیر، بخشی از روند بزرگتر فرسایش منابع اقتصادی این کشور در شرایط جنگ و بیثباتی سیاسی است.
بر اساس این دیدگاه، خروج حجم قابل توجهی از طلا از چرخه داخلی اقتصاد، میتواند تأثیر مستقیمی بر کاهش توان مالی و ذخایر استراتژیک یمن داشته باشد.
در برخی تحلیلها همچنین به نقش بازیگران منطقهای و تأثیر درگیریهای طولانیمدت بر ضعف ساختارهای اقتصادی و نظارتی اشاره شده است؛ موضوعی که به شکل غیرمستقیم، بستر را برای افزایش فعالیتهای غیرشفاف در حوزه طلا فراهم کرده است.





این گزارش همچنین ارتباطهایی میان این پرونده و توقیف کارخانههای غیرمجاز فرآوری طلا در شهر المکلا مطرح میکند؛ اقدامی که از نگاه برخی ناظران، نشانهای از گستردگی شبکههای غیررسمی در حوزه استخراج و فرآوری طلا در منطقه تلقی میشود.
در مجموع، این تحولات نشان میدهد که قاچاق طلای یمن تنها یک مسئله تجاری نیست، بلکه بخشی از یک بحران اقتصادی و ساختاری گستردهتر در کشور به شمار میرود.
گزارش منتشر شده نشان میدهد که قاچاق طلای یمن به دبی در قالب شبکهای پیچیده از مسیرهای هوایی و ساختارهای نظارتی ضعیف انجام شده و ابعاد اقتصادی و سیاسی گستردهای دارد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟