بازار فولاد ایران پس از ماهها محدودیت انرژی و اختلال در مسیرهای صادراتی، اکنون در شرایطی قرار گرفته که فعالان جهانی صنعت فولاد چشمانتظار بازگشت تدریجی عرضه ایران هستند.
با روان شدن جریان انرژی از خاورمیانه و کاهش قیمت نفت به سطوح قبل از جنگ، بازارهای پایه واکنشهای متعددی از خود نشان دادهاند. این واکنشها در بازار فولاد نیز قابل مشاهده است؛ چراکه دو عامل مهم یعنی کاهش هزینههای انرژی و بازگشت شرکتهای فولادی ایرانی به بازارهای جهانی میتواند مسیر آینده این صنعت را تحت تاثیر قرار دهد.
به گزارش ثروت فردا، کارشناسان جهانی معتقدند بازگشت ظرفیتهای تولید فولاد ایران، بهویژه پس از کاهش محدودیتهای انرژی و بهبود شرایط لجستیکی، یکی از عوامل مهم تاثیرگذار بر بازار منطقه خواهد بود.
بازار فولاد ایران و نقش فولاد مبارکه در عرضه جهانی
فولاد مبارکه، بزرگترین تولیدکننده فولاد در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا، از اواخر فوریه به دلیل محدودیتهای انرژی و اختلالات لجستیکی با ظرفیت کاهشیافته فعالیت میکند و در طول درگیری، خساراتی به تأسیسات ذخیرهسازی و زیرساختهای برق آن وارد شد.
عادیسازی واقعی تامین انرژی و لجستیک ایران میتواند به تدریج ظرفیت تولید فولاد مبارکه را به شرایط فعال بازگرداند و عرضه خاورمیانه را به بازار جهانی که چهار ماه است بدون آن فعالیت میکند، اضافه کند.
البته زمانبندی بازگشت این ظرفیت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا فولاد ایران در همان دورهای که کارخانههای چینی بخشی از خلأ موجود را پر کردند، از بازارهای صادراتی غایب بود؛ بهویژه در بازارهای خریدار جنوب شرق آسیا و خاورمیانه.
با بازگشت تدریجی عرضه ایران، محصولات ایرانی مستقیما با تناژ صادراتی چین رقابت خواهند کرد و این موضوع میتواند فشار بیشتری بر قیمتهای منطقهای فولاد وارد کند.
تاثیر انرژی بر بازار فولاد ایران
کاهش قیمت نفت از دو مسیر مستقیم بر هزینههای صنعت فولاد اثر میگذارد.
نخست، هزینه انرژی کورههای قوس الکتریکی است. فولادسازی با کوره قوس الکتریکی فرآیندی انرژیبر محسوب میشود و کاهش قیمت انرژی میتواند هزینه تولید برق و سوخت را در بخشهای مختلف زنجیره تامین کاهش دهد.
این کاهش هزینهها معمولا بهصورت فوری مشاهده نمیشود و طی هفتهها و ماهها اثر خود را نشان میدهد، اما جهت کلی آن میتواند به کاهش فشار هزینهای تولیدکنندگان منجر شود.
دومین مسیر، هزینههای حملونقل است. بسته شدن تنگه هرمز، حق بیمه ریسک جنگ را افزایش داد و کشتیها را مجبور به تغییر مسیر در اطراف دماغه امید نیک کرد؛ مسیری که ۱۰ تا ۱۵ روز زمان بیشتری نیاز داشت و هزینه قابل توجهی به تجارت فولاد خاورمیانه اضافه کرد.
با بازگشایی مسیرهای حملونقل و عادی شدن شرایط بیمه، هزینههای تجارت کاهش پیدا میکند و این موضوع برای تولیدکنندگان فولاد ایرانی مانند فولاد مبارکه، پیششرط مهمی برای ازسرگیری فعالیتهای صادراتی خواهد بود.
بازار جهانی فولاد و مسیرهای متفاوت قیمت
بازار فولاد ایران در شرایطی به سمت بازگشت به بازارهای جهانی حرکت میکند که چشمانداز صنعت فولاد در نقاط مختلف جهان یکسان نیست. از اروپا گرفته تا آسیا و آمریکا، عوامل مختلفی مانند هزینه انرژی، سیاستهای تجاری، میزان تقاضا و سطح تولید، مسیر قیمتها را تعیین میکنند.
بر اساس پیشبینیهای موجود، انتظار میرود قیمت فولاد تا سپتامبر حدود ۹.۱ درصد افزایش یابد. شرکت مشاورهای Currie & Brown دلیل اصلی این رشد را افزایش هزینههای انرژی عنوان کرده است؛ زیرا تولید فولاد صنعتی فرآیندی بسیار انرژیبر است و نسبت به تغییرات قیمت انرژی حساسیت بالایی دارد.
با این حال، شرایط بازار در مناطق مختلف متفاوت است و عوامل داخلی هر منطقه میتواند اثرگذاری متفاوتی بر قیمت فولاد داشته باشد.
سیاستهای تجاری اروپا و تاثیر آن بر بازار فولاد
در اروپا دولت بریتانیا در حال بازنگری سیاستهای تجاری خود برای حمایت از تولیدکنندگان داخلی فولاد است. بر اساس برنامههای پیشنهادی، سهم واردات فولاد از ۷۰ درصد به ۵۰ درصد کاهش خواهد یافت و این هدف از طریق افزایش تعرفهها و اعمال سهمیههای جدید دنبال میشود.
مؤسسه Tadweld هشدار داده است که اجرای این سیاستها ممکن است قیمت فولاد سازهای را به بیش از هزار یورو در هر تن برساند و بریتانیا را به گرانترین بازار فولاد اروپا تبدیل کند.
با این حال، از آنجا که جزئیات نهایی این بسته حمایتی هنوز اعلام نشده است، احتمال دارد اقدامات نهایی با شدت کمتری نسبت به انتظارات اولیه اجرا شود و فشار قیمتی در بازار کاهش پیدا کند.
تحولات اروپا میتواند به شکل غیرمستقیم بر بازار فولاد ایران نیز اثرگذار باشد؛ زیرا تغییر مسیر تجارت جهانی فولاد، میزان عرضه و تقاضا و رقابت میان تولیدکنندگان مختلف را تحت تاثیر قرار میدهد.
فرصتها و چالشهای پیش روی فولاد ایران
بازگشت بازار فولاد ایران به چرخه تجارت جهانی، فرصتی برای تولیدکنندگان داخلی ایجاد میکند تا سهم خود را در بازارهای منطقهای و بینالمللی دوباره تقویت کنند.
با این حال، این مسیر بدون چالش نخواهد بود. شرکتهای فولادی ایران برای حضور پایدار در بازارهای جهانی نیازمند حل مسائل مربوط به تامین انرژی، کاهش هزینههای تولید، بهبود زیرساختهای حملونقل و افزایش بهرهوری هستند.
تجربه ماههای اخیر نشان داد که وابستگی شدید صنعت فولاد به زیرساختهای انرژی و لجستیک میتواند در شرایط بحرانی، اثر مستقیمی بر تولید و صادرات داشته باشد.
از سوی دیگر، افزایش رقابت در بازار جهانی فولاد باعث شده است کیفیت محصول، قیمت رقابتی و توانایی پاسخگویی سریع به نیاز مشتریان، اهمیت بیشتری پیدا کند.
جمعبندی؛ بازار فولاد ایران در مسیر بازگشت
بازار فولاد ایران اکنون در نقطهای حساس قرار دارد؛ از یکسو کاهش محدودیتهای انرژی و بهبود شرایط حملونقل میتواند زمینه بازگشت تولیدکنندگان ایرانی به بازارهای جهانی را فراهم کند و از سوی دیگر، رقابت شدید بین تولیدکنندگان جهانی و تغییرات تقاضا، مسیر پیشرو را پیچیده کرده است.
بازگشت فولاد ایران به بازارهای صادراتی تنها به افزایش ظرفیت تولید وابسته نیست، بلکه نیازمند فراهم شدن مجموعهای از شرایط شامل ثبات انرژی، کاهش هزینههای تجارت، حفظ مشتریان خارجی و مدیریت دقیق رقابت جهانی است.
در نهایت، تحولات بازار جهانی فولاد نشان میدهد که آینده این صنعت بیش از هر زمان دیگری به توانایی کشورها در مدیریت هزینهها، توسعه زیرساختها و سازگاری با تغییرات اقتصادی وابسته خواهد بود.
نویسنده: حمزه بهادیوند چگینی – روزنامهنگار
منبع: هفتهنامه اطلاعات بورس، شماره ۶۳۵
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟