حذف از رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز می‌تواند دسترسی دانشگاه‌ها به یک ابزار مقایسه بین‌المللی را محدود کند.
حذف دانشگاه‌های ایرانی از رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز طبق اظهارات بهروز رسولی، بیش از آنکه به مسئله پرداخت هزینه مربوط باشد، به محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها و نگرانی شرکت‌های خصوصی بین‌المللی از همکاری با مؤسسات ایرانی ارتباط دارد.
رسولی گفته است که دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه تهران آمادگی پرداخت هزینه عضویت را داشته‌اند، اما مانع اصلی، امکان همکاری مستقیم با دانشگاه‌های ایران بوده است.
به گزارش ثروت فردا، این موضوع از منظر بین‌المللی‌شدن دانشگاه‌ها اهمیت دارد؛ زیرا رتبه‌بندی‌های جهانی تنها یک جدول رتبه‌بندی نیستند و می‌توانند بخشی از اطلاعات قابل مشاهده درباره فعالیت، ظرفیت و عملکرد دانشگاه‌ها را در اختیار دانشجویان، پژوهشگران و مؤسسات علمی قرار دهند.
رایزنی برای بازگشت به رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز
یکی از مهمترین بخش‌های این خبر، آغاز رایزنی برای پیدا کردن راهکاری جهت بازگشت دانشگاه‌های ایران به رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز است.
بر اساس توضیحات رسولی، پیشنهادهایی برای استفاده از سازوکارهای واسطه‌ای و روش‌هایی که در دیگر تعاملات علمی بین‌المللی مورد استفاده قرار می‌گیرد، مطرح شده است.
این مسئله در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که دانشگاه‌های ایرانی برای انتشار مقالات علمی، عضویت در انجمن‌های بین‌المللی و دسترسی به پایگاه‌های اطلاعاتی علمی با محدودیت‌های مختلف روبه‌رو هستند.
به گفته رسولی، تجربه ایرانداک در فراهم کردن دسترسی دانشگاه‌ها به پایگاه‌های علمی از طریق روش‌های واسطه‌ای می‌تواند در پیدا کردن راهکار برای حضور دوباره در این نظام ارزیابی مورد استفاده قرار گیرد.
هدف اصلی این رایزنی‌ها، فراهم کردن شرایط حضور دوباره دانشگاه‌های ایرانی در رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز است.
پیامدهای حذف دانشگاه‌های ایران
یکی از مهمترین پیامدهایی که در این خبر به آن اشاره شده، کاهش رویت‌پذیری بین‌المللی دانشگاه‌های ایران است. از این منظر، نبود دانشگاه‌های ایران در رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز می‌تواند میزان دیده‌شدن فعالیت‌های دانشگاه‌ها در عرصه جهانی را کاهش دهد.
حضور در نظام‌های ارزیابی بین‌المللی می‌تواند امکان مقایسه دانشگاه‌ها با مؤسسات دیگر کشورها را فراهم کند. این مقایسه برای دانشگاه‌هایی که به دنبال افزایش همکاری‌های علمی، جذب دانشجوی خارجی و توسعه ارتباطات بین‌المللی هستند، اهمیت دارد.
از سوی دیگر، رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز برخلاف برخی رتبه‌بندی‌های دانشگاهی، تنها بر تولیدات علمی یا کیفیت آموزشی تمرکز ندارد و حوزه‌هایی مانند مسئولیت اجتماعی، برابری، تنوع و اهداف توسعه پایدار را نیز مورد توجه قرار می‌دهد.
یکی از ویژگی‌های مهم رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز توجه به عملکرد دانشگاه‌ها در حوزه‌هایی فراتر از آموزش و پژوهش سنتی است.
سازمان ملل ۱۷ هدف توسعه پایدار را به عنوان بخشی از برنامه ۲۰۳۰ برای توسعه پایدار معرفی کرده است.
نحوه ارزیابی دانشگاه‌ها در رتبه‌بندی تایمز
فرآیند ارزیابی در رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز فقط به ارائه اعداد و آمار محدود نمی‌شود.
دانشگاه‌ها باید برای بسیاری از ادعاهای خود، مستندات و شواهد ارائه کنند. برای نمونه، اگر دانشگاهی اعلام کند که برای کاهش مصرف انرژی در ساختمان‌های خود از تجهیزات هوشمند استفاده می‌کند، لازم است مدارک مرتبط با این اقدام را نیز ارائه دهد.
در رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز ارائه مستندات و شواهد برای اثبات عملکرد دانشگاه‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد.
در چارچوب جدید Sustainability Impact Ratings نیز تایمز اعلام کرده که ارزیابی‌ها بر اساس داده‌های مرتبط با اهداف توسعه پایدار انجام می‌شود و دانشگاه‌ها می‌توانند بر اساس شاخص‌های مختلف عملکرد خود را ارائه کنند.
این موضوع نشان می‌دهد که ایجاد یک نظام منسجم برای جمع‌آوری و مدیریت داده‌ها، خود یکی از دستاوردهای مشارکت در چنین ارزیابی‌هایی است.
اهمیت حضور دانشگاه‌ها در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی
حضور در رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز از نگاه بهروز رسولی یک الزام حرفه‌ای برای دانشگاه‌هایی است که قصد فعالیت در فضای بین‌المللی دارند. مشارکت در رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز می‌تواند به دانشگاه‌ها کمک کند تا نقاط قوت و ضعف خود را در حوزه‌های مختلف شناسایی کنند.
دانشگاه برای حضور در عرصه جهانی باید بتواند عملکرد خود را اندازه‌گیری کند، داده‌های قابل اتکا داشته باشد و ظرفیت‌های خود را در چارچوب معیارهای قابل مقایسه به نمایش بگذارد.
از این منظر، رتبه‌بندی‌ها می‌توانند نقش یک ابزار مدیریتی را نیز ایفا کنند. دانشگاه با بررسی شاخص‌ها می‌تواند نقاط ضعف و قوت خود را شناسایی کند و عملکرد خود را با سال‌های قبل یا دانشگاه‌های رقیب مقایسه کند.
این موضوع در رقابت منطقه‌ای نیز اهمیت دارد؛ زیرا دانشگاه‌های ایران تنها با مؤسسات بزرگ اروپایی و آمریکایی مقایسه نمی‌شوند و کشورهای منطقه مانند ترکیه و عربستان نیز در حال توسعه نظام آموزش عالی و حضور بین‌المللی خود هستند.
عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه ایرانداک از آغاز رایزنی برای بازگشت ایران به رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز خبر داد و به پیامدهای حذف دانشگاه‌های ایران از رتبه‌بندی‌های بین‌المللی پرداخت.
در پی حذف دانشگاه‌های ایرانی از رتبه‌بندی «پایداری و تأثیرگذاری» (Sustainability Impact Ratings) تایمز که در روزهای اخیر بازتاب یافت، مؤسسه تایمز در پاسخ به ایسنا، تحریم‌ها را دلیل عدم پذیرش مؤسسات ایرانی در این رتبه‌بندی اعلام کرد. در همین زمینه، در گفت‌وگو با بهروز رسولی، استادیار پژوهشکده جامعه و اطلاعات پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) و متخصص علم‌سنجی، موضوع بازگشت دانشگاه‌های ایران به این رتبه‌بندی، پیامدهای حذف از آن و ضرورت حضور دانشگاه‌ها در نظام‌های ارزیابی بین‌المللی بررسی شد.
بهروز رسولی اظهار کرد: دلیل این اتفاق به اعمال تحریم‌ها بازمی‌گردد. موسسه تایمز شرکت در این رتبه‌بندی را منوط به عضویت در شبکه پایداری و تأثیرگذاری کرد و دانشگاه‌ها باید برای عضویت در این شبکه مبلغی را پرداخت می‌کردند.
وی ادامه داد: اما متأسفانه به دلیل تحریم‌ها اعلام شد که امکان پذیرش مؤسسات ایرانی وجود ندارد. سال گذشته این موضوع به دانشگاه‌ها اعلام شد و ما نیز به مسئولان این رتبه‌بندی اعلام کردیم که ما پرداخت‌های بین‌المللی متعددی انجام می‌دهیم و امکان انتقال مبالغ را داریم و از این نظر مشکلی وجود ندارد. ولی این شرکت‌ها به دلیل اینکه خصوصی هستند، می‌ترسند که به خاطر همکاری با دانشگاه‌های ایرانی دچار مشکل شوند.
مشاور علم‌سنجی و رتبه‌بندی دانشگاه‌ها خاطر نشان کرد: همان زمان نیز دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه تهران آمادگی پرداخت این مبلغ را داشتند. بنابراین مشکل، پرداخت پول نبود؛ بلکه خود شرکت امکان همکاری با دانشگاه‌های ایرانی را نداشت.
رایزنی برای دور زدن تحریم‌ها
استادیار پژوهشگاه ایرانداک از آغاز رایزنی‌ها برای حل این مسئله خبر داد و گفت: در دانشگاه تهران گفتگوهایی را آغاز کرده‌ایم و قرار است جلساتی در این زمینه برگزار شود تا ببینیم آیا راهکاری برای رفع این مشکل وجود دارد یا خیر.
وی افزود: پیشنهادهایی را نیز به مسئولان این رتبه‌بندی ارائه کرده‌ایم. اکنون دانشگاه‌های ایرانی هزینه انتشار مقالات (APC) را در بسیاری از مجلات بین‌المللی پرداخت می‌کنند و یا عضویت در برخی انجمن‌های علمی بین‌المللی از طریق اشخاص ثالث یا شرکت‌های واسطه انجام می‌شود و همچنین ایرانداک با همین روش توانسته دسترسی دانشگاه‌ها به پایگاه‌های علمی را فراهم کند، بر همین اساس تصور می‌کنیم در این مورد نیز بتوان راه‌حلی پیدا کرد.
وی اظهار کرد: امسال به دلیل اینکه آمادگی آن وجود نداشت، نتوانستیم در موعد مقرر به نتیجه برسیم، ولی امیدواریم در سال‌های آینده این مشکل برطرف شود.
پیامدهای حذف دانشگاه‌های ایران از رتبه‌بندی تاثیرگذاری
این پژوهشگر حوزه علم‌سنجی درباره پیامدهای حذف دانشگاه‌های ایرانی از رتبه‌بندی تأثیرگذاری تایمز گفت: طبیعتاً این موضوع پیامدهایی برای دانشگاه‌های کشور دارد. مهمترین پیامد آن کاهش رویت‌پذیری بین‌المللی (Visibility) دانشگاه‌هاست. وقتی دانشگاهی در چنین نظام‌های ارزیابی حضور داشته باشد، بخشی از یک شبکه جهانی محسوب می‌شود و همین موضوع در معرفی ظرفیت‌های آن مؤثر است.
وی ادامه داد: امروز در اسناد توسعه کشور نیز بر بین‌المللی‌شدن دانشگاه‌ها تأکید می‌شود. در برنامه هفتم پیشرفت بر جذب دانشجوی خارجی، گسترش همکاری‌های بین‌المللی و توسعه تعاملات علمی تاکید شده که همگی نیازمند آن است که دانشگاه در عرصه‌های بین‌المللی حضور داشته باشد.
رسولی با بیان اینکه رتبه‌بندی تأثیرگذاری تایمز بر مبنای اهداف توسعه پایدار سازمان ملل شکل گرفته است، اظهار کرد: این رتبه‌بندی برخلاف رتبه‌بندی‌های آموزشی و پژوهشی، مستقیماً آموزش و پژوهش را ارزیابی نمی‌کند، بلکه عملکرد دانشگاه‌ها را در حوزه‌هایی مانند تحقق اهداف توسعه پایدار، برابری، تنوع و مسئولیت اجتماعی بررسی می‌کند.
وی افزود: برای مثال، دانشجوی بین‌المللی که قصد همکاری یا ثبت‌نام در دانشگاه‌های ما را داشته باشد، ممکن است بخواهد بداند آن دانشگاه در حوزه «برابری، تنوع و شمول» چگونه عمل کرده و چه سیاست‌هایی در این زمینه داشته است. چنین اطلاعاتی در این رتبه‌بندی قابل مشاهده است. البته اهمیت این رتبه‌بندی به اندازه رتبه‌بندی‌های اصلی دانشگاهی مثل «رتبه‌بندی جهانی دانشگاه‌ها» نیست.
وقتی رتبه‌بندی تایمز رایگان بود، دانشگاه‌های ایرانی چندان مشارکت نمی‌کردند
رسولی با انتقاد از عدم مشارکت برخی دانشگاه‌ها در این رتبه‌بندی گفت: تا سال گذشته که حضور در این رتبه‌بندی رایگان بود؛ بسیاری از دانشگاه‌های ایرانی در آن مشارکت فعالی نداشتند و به دلیل اینکه این رتبه‌بندی به اهداف توسعه پایدار سازمان ملل مرتبط بود، در مورد آن انتقادهایی مطرح می‌کردند و حاضر به ارائه اطلاعات در مورد شاخص‌های آن نبودند.
روند اررزیابی دانشگاه‌ها در رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز
عضو هیئت‌علمی ایرانداک درباره روند ارزیابی دانشگاه‌ها در رتبه‌بندی تأثیرگذاری تایمز نیز توضیح داد: در این نظام صرفاً دریافت داده‌های عددی مطرح نیست. دانشگاه‌ها باید برای بسیاری از شاخص‌ها مستندات و شواهد ارائه کنند؛ برای مثال، اگر ادعا می‌کنند ساختمان‌های دانشگاه از تجهیزات هوشمند برای کاهش مصرف انرژی استفاده می‌کند، باید مدارک، تصاویر و مستندات آن را ارائه دهند.
وی افزود: همچنین اگر دانشگاه اعلام کند اعضای هیئت علمی آن در تدوین یک سیاست عمومی یا سند ملی نقش داشته‌اند، لازم است مدارک مربوط به این مشارکت را نیز ارائه کند. بنابراین فرآیند ارزیابی صرفاً مبتنی بر اعداد نیست و بررسی مستندات نیز بخش مهمی از آن را تشکیل می‌دهد.
حضور در رتبه‌بندی‌ها؛ الزام حرفه‌ای یا یک دغدغه تجملی؟
رسولی در پاسخ به این پرسش که با توجه به شرایط کشور و دانشگاه‌ها حضور در نظام‌های رتبه‌بندی اولویت دارد؟ گفت: به عنوان فردی که در حوزه علم‌سنجی فعالیت کرده، در زمینه ارزیابی دانشگاه‌ها مشاوره می‌دهد و به این حوزه علاقه‌مند است، معتقدم این موضوع از الزامات حرفه‌ای دانشگاه‌هاست. دانشگاه یک نهاد حرفه‌ای است و مانند هر حرفه دیگری یک‌سری الزامات دارد. اگر قرار است دانشگاه داشته باشیم، باید استانداردها و الزامات آن را نیز رعایت کنیم.
وی ادامه داد: مسئله فقط حضور در رتبه‌بندی نیست، بلکه موضوع رعایت اصول حرفه‌ای دانشگاه است. اگر دانشگاهی می‌خواهد در فضای بین‌المللی فعالیت کند، باید الزامات این فضا را بپذیرد و خود را با آنها هماهنگ کند. همان‌طور که در هیچ حوزه حرفه‌ای دیگری نمی‌توان با دور زدن استانداردها انتظار عملکرد درست داشت، در دانشگاه نیز باید الزامات حرفه‌ای رعایت شود.
رسولی با اشاره به برخی رویکردهای نادرست در دانشگاه‌ها گفت: گاهی می‌بینیم برخی به دنبال راه‌هایی هستند که هزینه‌ها را کاهش دهند؛ برای مثال می‌پرسند چرا باید برای دسترسی به برخی پایگاه‌های اطلاعاتی یا خدمات بین‌المللی هزینه پرداخت کنیم و چرا از روش‌های غیررسمی استفاده نکنیم. اما این نگاه با فلسفه وجودی دانشگاه سازگار نیست.
وی تأکید کرد: ممکن است حضور در این رتبه‌بندی‌ها در کوتاه‌مدت دستاورد ملموسی برای دانشگاه نداشته باشد، اما در بلندمدت می‌تواند به ارتقای کیفیت دانشگاه‌ها کمک کند.
این متخصص علم‌سنجی خاطر نشان کرد: حداقل فایده این فرآیند آن است که دانشگاه‌ها مجبور می‌شوند داده‌های خود را مدیریت کنند. بسیاری از دانشگاه‌ها حتی اطلاعات منسجمی درباره شاخص‌های داخلی خود ندارند؛ برای مثال ممکن است آمار دقیق و قابل اتکایی درباره تعداد دانشجویان، وضعیت آموزشی، عملکرد پژوهشی یا سایر شاخص‌های خود نداشته باشند. گاهی حتی وقتی آمار تعداد دانشجویان را از مسئولان مختلف دانشگاه می‌پرسیم، نتایج متفاوت است. بنابراین دانشگاه وارد چنین فرآیندهایی می‌شود، ناچار است یک نظام داده‌ای ایجاد کند، اطلاعات خود را سامان دهد و عملکرد خود را با سال‌های گذشته مقایسه کند. همچنین دانشگاه می‌تواند متوجه شود در فضای جهانی چه موضوعاتی اهمیت بیشتری دارند و برای بهبود چه حوزه‌هایی باید برنامه‌ریزی کند.
رسولی با اشاره به اهمیت رقابت منطقه‌ای اظهار کرد: موضوع فقط رقابت با دانشگاه‌های بزرگ جهان نیست؛ ما در منطقه نیز با کشورهایی مانند عربستان و ترکیه رقابت داریم و نباید این مسئله را نادیده بگیریم و حضور در این رتبه‌بندی‌ها امکان مقایسه با دانشگاه‌های این کشورها را فراهم می‌کند.
نام جدید رتبه‌بندی تایمز چیست؟
نکته مهم برای انتشار این خبر این است که تایمز هایر اجوکیشن از سال ۲۰۲۶ نام Impact Rankings را به Sustainability Impact Ratings تغییر داده است. بنابراین در متن خبر بهتر است همان عنوان اصلی خبر حفظ شود، اما در توضیحات تکمیلی سایت می‌توان به نام جدید اشاره کرد تا مخاطب در جست‌وجوهای انگلیسی نیز بتواند اطلاعات رسمی را پیدا کند.
در نسخه ۲۰۲۶، این رتبه‌بندی ۱۷ هدف توسعه پایدار سازمان ملل را پوشش می‌دهد و نتایج در جدول کلی و جدول‌های مربوط به هر هدف ارائه شده است.
رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز چه چیزی را بررسی می‌کند؟
رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز در کنار بررسی عملکرد دانشگاه‌ها، امکان مقایسه آنها بر اساس شاخص‌های مرتبط با توسعه پایدار را فراهم می‌کند. تمرکز این نظام ارزیابی بر اثرگذاری دانشگاه‌ها در جامعه و میزان مشارکت آنها در اهداف توسعه پایدار است. به همین دلیل، شاخص‌هایی مانند برابری، آموزش باکیفیت، شهرهای پایدار، انرژی پاک، مسئولیت اجتماعی و مشارکت‌های بین‌المللی در آن اهمیت دارند.
طبق اطلاعات رسمی تایمز، ارزیابی‌ها در چهار حوزه کلی پژوهش، مدیریت و راهبری، تعامل با جامعه و آموزش انجام می‌شود.
چرا رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز برای دانشگاه‌های ایران مهم است؟
مشارکت در رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز می‌تواند به دانشگاه‌های ایران کمک کند تا عملکرد خود را در حوزه‌های مختلف با سایر مؤسسات آموزش عالی در جهان و به‌ویژه دانشگاه‌های کشورهای منطقه مقایسه کنند. این مقایسه فقط به جایگاه دانشگاه در یک جدول محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند تصویری از وضعیت دانشگاه در زمینه‌هایی مانند توسعه پایدار، مسئولیت اجتماعی، تعامل با جامعه، برابری، تنوع و مدیریت منابع ارائه دهد.
اهمیت رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز برای دانشگاه‌های ایران از آن جهت است که حضور در نظام‌های ارزیابی بین‌المللی می‌تواند به افزایش رویت‌پذیری جهانی دانشگاه‌ها کمک کند. دانشگاهی که در چنین نظام‌هایی حضور دارد، فرصت بیشتری برای معرفی ظرفیت‌های علمی، پژوهشی، اجتماعی و مدیریتی خود به دانشجویان، پژوهشگران و مؤسسات علمی سایر کشورها خواهد داشت.
از سوی دیگر، داده‌های ارائه‌شده برای رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز می‌تواند دانشگاه را به سمت ایجاد یک نظام دقیق‌تر برای جمع‌آوری، مدیریت و تحلیل داده‌ها سوق دهد؛ موضوعی که در اظهارات بهروز رسولی نیز به عنوان یکی از مزایای این فرآیند مورد تأکید قرار گرفته است. دانشگاه برای شرکت در این ارزیابی‌ها باید اطلاعات خود را به شکل منسجم جمع‌آوری کند و بتواند برای عملکرد خود در شاخص‌های مختلف، مستندات و شواهد قابل اتکا ارائه دهد.
در این میان، رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز می‌تواند به دانشگاه‌ها کمک کند تا نقاط قوت و ضعف خود را بهتر شناسایی کنند. برای مثال، دانشگاه ممکن است در حوزه پژوهش عملکرد مطلوبی داشته باشد، اما در زمینه مسئولیت اجتماعی، مدیریت انرژی، برابری یا ارتباط با جامعه نیازمند برنامه‌ریزی بیشتری باشد. شناسایی چنین نقاطی می‌تواند مبنایی برای تدوین برنامه‌های اصلاحی و ارتقای کیفیت عملکرد دانشگاه قرار گیرد.
در نهایت، حضور مستمر در رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز می‌تواند بخشی از مسیر بین‌المللی‌شدن دانشگاه‌های ایران باشد. با توجه به رقابت دانشگاه‌های منطقه، از جمله مؤسسات آموزش عالی ترکیه و عربستان، حضور در نظام‌های ارزیابی بین‌المللی امکان مقایسه عملکرد دانشگاه‌های ایرانی با رقبای منطقه‌ای را فراهم می‌کند و می‌تواند به تصمیم‌گیری بهتر مدیران دانشگاه‌ها برای ارتقای جایگاه بین‌المللی آموزش عالی کشور کمک کند.
جمع‌بندی
بازگشت دانشگاه‌های ایران به رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز می‌تواند گامی مهم برای افزایش حضور و رویت‌پذیری بین‌المللی دانشگاه‌های کشور باشد. با توجه به اهمیت رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز در ارزیابی عملکرد دانشگاه‌ها در حوزه‌هایی مانند توسعه پایدار، مسئولیت اجتماعی و تعامل با جامعه، رفع موانع حضور ایران در این نظام ارزیابی اهمیت دارد. از سوی دیگر، مشارکت در رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز می‌تواند دانشگاه‌ها را به مدیریت دقیق‌تر داده‌ها، ارائه مستندات و ارتقای عملکرد داخلی ترغیب کند. در نهایت، حل موانع موجود و بازگشت دانشگاه‌های ایرانی به رتبه‌بندی تاثیرگذاری تایمز می‌تواند زمینه مقایسه بهتر دانشگاه‌های ایران با رقبای منطقه‌ای و تقویت جایگاه آموزش عالی کشور در عرصه بین‌المللی را فراهم کند.
لینک‌های پیشنهادی
- http://isna.ir/xdWP9h
- https://www.timeshighereducation.com/impactrankings
- https://www.timeshighereducation.com/press-releases/out-now-times-higher-education-sustainability-impact-ratings-2026
- https://www.un.org/sustainabledevelopment/development-goals/
- https://www.timeshighereducation.com/impactrankings
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟