مجوزهای زیست‌بوم نوآوری با فعال شدن فرآیند صدور مجوز چهار زیرساخت اصلی در درگاه ملی مجوزها وارد مرحله تازه‌ای شده است. به گزارش ثروت فردا، این فرآیند چهار حوزه کارخانه‌های نوآوری، مراکز نوآوری، شتاب‌دهنده‌های نوآوری و فضاهای کار اشتراکی نوآوری را دربر می‌گیرد و هدف آن ایجاد مسیر مشخص‌تر برای فعالیت و توسعه این زیرساخت‌هاست.
اهمیت این اقدام از آن جهت است که زیرساخت‌های نوآوری، بخشی از مسیر شکل‌گیری و رشد استارتاپ‌ها، شرکت‌های فناور و مجموعه‌های دانش‌بنیان را فراهم می‌کنند. یکپارچه شدن فرآیند صدور مجوز و ارزیابی نیز می‌تواند به شفاف‌تر شدن مراحل فعالیت این مجموعه‌ها کمک کند.
مجوز ۴ زیرساخت زیست‌بوم نوآوری در درگاه ملی مجوزها فعال شد
مهتاب چابوک: در راستای اجرایی‌سازی سند معماری نوین حکمرانی علم، فناوری و نوآوری، مجوز چهار زیرساخت اصلی در درگاه ملی مجوزها صادر و فرآیند صدور این مجوزها در این درگاه فعال شد.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، مهسا رجب‌زاده معاون دفتر توسعه زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری معاونت علمی، از آغاز فرآیند صدور مجوز کارخانه‌های نوآوری، مراکز نوآوری، شتاب‌دهنده‌های نوآوری و فضاهای کار اشتراکی نوآوری در درگاه ملی مجوزها خبر داد.
وی با بیان اینکه توسعه هدفمند زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری از برنامه‌های راهبردی معاونت علمی است، گفت: راه‌اندازی این فرآیند، علاوه بر شفاف‌سازی مسیر فعالیت متقاضیان، به ساماندهی و توسعه یکپارچه زیرساخت‌هایی کمک می‌کند که نقش مهمی در رشد شرکت‌های دانش‌بنیان، واحدهای فناور و استارتاپ‌ها دارند.
رجب‌زاده همچنین با اشاره به برنامه معاونت علمی برای یکپارچه‌سازی فرآیند صدور مجوز و ارزیابی دانش‌بنیانی این زیرساخت‌ها اظهار کرد: بر اساس توافق میان دفتر توسعه زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری و معاونت توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان، روال صدور مجوز تا دستیابی به تأییدیه دانش‌بنیانی بر اساس یک مسیر رشد مشخص و با استفاده از شاخص‌های یکپارچه طراحی خواهد شد؛ به‌گونه‌ای که رشد و بلوغ زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری از زمان دریافت مجوز تا مرحله دانش‌بنیانی، در قالب یک مسیر توسعه مشخص و با ارزیابی و پایش مستمر دنبال شود.
به گفته وی، این اقدام در چارچوب اجرای سند معماری نوین حکمرانی علم، فناوری و نوآوری و با هدف افزایش اثربخشی، سرزندگی زیست‌بوم نوآوری کشور، تقویت شکل‌گیری و رشد شرکت‌ها و استارتاپ‌ها در مراحل ابتدایی مسیر توسعه و فراهم‌سازی بستر مناسب برای تبدیل آن‌ها به کسب‌وکارهای فناور و دانش‌بنیان انجام می‌شود.
معاون دفتر توسعه زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری افزود: با تکمیل این فرآیند، صدور مجوز، ارزیابی دانش بنیانی، اعتباربخشی و پایش عملکرد زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری از طریق یک پنجره واحد و بر اساس شاخص‌های هماهنگ انجام خواهد شد. این رویکرد، علاوه بر افزایش شفافیت و ارتقای کیفیت خدمات، زمینه سیاست‌گذاری دقیق‌تر، نظارت مؤثرتر، هدایت هدفمند حمایت‌ها و توسعه متوازن زیست‌بوم نوآوری کشور را فراهم می‌کند.
اهمیت مجوزهای زیست‌بوم نوآوری
فعال شدن مجوزهای زیست‌بوم نوآوری در یک درگاه واحد می‌تواند فرآیند دسترسی متقاضیان به مسیرهای قانونی فعالیت را شفاف‌تر کند. در چنین مدلی، متقاضیان می‌توانند مراحل مورد نیاز برای دریافت مجوز را در یک چارچوب مشخص دنبال کنند و نهادهای مسئول نیز امکان هماهنگی بیشتری در فرآیند ارزیابی داشته باشند.
این موضوع برای زیرساخت‌هایی که وظیفه پشتیبانی از استارتاپ‌ها و شرکت‌های فناور را بر عهده دارند اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا کیفیت و دسترسی به این زیرساخت‌ها می‌تواند بر روند رشد کسب‌وکارهای نوآورانه اثرگذار باشد.
پیش از این نیز موضوع اعتبارسنجی و صلاحیت‌بخشی به شتاب‌دهنده‌ها و فضاهای کار اشتراکی در سیاست‌های معاونت علمی مورد توجه قرار گرفته بود. برای نمونه، دستورالعمل‌های حمایت از توسعه فعالیت و اعتبارسنجی این مجموعه‌ها با هدف کیفیت‌بخشی به اجزای زیست‌بوم نوآوری تدوین شده است.
چهار زیرساخت مشمول فرآیند جدید
بر اساس خبر، چهار گروه اصلی در فرآیند جدید صدور مجوز قرار گرفته‌اند:
کارخانه‌های نوآوری
کارخانه‌های نوآوری به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های مهم زیست‌بوم نوآوری، محل تعامل شرکت‌های فناور، استارتاپ‌ها، شتاب‌دهنده‌ها و دیگر بازیگران اکوسیستم هستند.
مراکز نوآوری
مراکز نوآوری با فراهم کردن بستر لازم برای توسعه ایده‌ها و فعالیت تیم‌های نوآور، می‌توانند در مراحل ابتدایی شکل‌گیری کسب‌وکارهای فناور نقش داشته باشند.
شتاب‌دهنده‌های نوآوری
شتاب‌دهنده‌ها با ارائه خدمات مختلف به تیم‌ها و کسب‌وکارهای نوپا، یکی از حلقه‌های مهم مسیر تبدیل ایده به محصول و کسب‌وکار محسوب می‌شوند.
فضاهای کار اشتراکی نوآوری
فضاهای کار اشتراکی نیز امکان فعالیت تیم‌ها و مجموعه‌های نوآور را در یک محیط مشترک فراهم می‌کنند و می‌توانند به شبکه‌سازی و تعامل میان فعالان این حوزه کمک کنند.
نقش درگاه ملی مجوزها
درگاه ملی مجوزها با هدف ایجاد مسیر متمرکز برای فرآیندهای مربوط به مجوزهای کسب‌وکار ایجاد شده است. طبق گزارش‌های منتشرشده، این درگاه از سال ۱۴۰۰ فعالیت خود را آغاز کرده و نسخه جدید آن از ابتدای سال ۱۴۰۱ با نشانی mojavez.ir فعال شده است.
قرار گرفتن فرآیند صدور مجوزهای زیست‌بوم نوآوری در این ساختار می‌تواند امکان دسترسی ساده‌تر متقاضیان به فرآیندهای مربوطه را فراهم کند.
مسیر رشد زیرساخت‌های نوآوری
یکی از نکات مهم مطرح‌شده در خبر، طراحی مسیر رشد از زمان دریافت مجوز تا مرحله تأییدیه دانش‌بنیانی است.
این رویکرد می‌تواند باعث شود ارزیابی یک زیرساخت تنها به مرحله دریافت مجوز محدود نشود و عملکرد آن در مراحل مختلف نیز مورد بررسی قرار گیرد.
در چنین چارچوبی، شاخص‌های یکپارچه می‌توانند برای سنجش کیفیت خدمات، میزان فعالیت، ظرفیت توسعه و اثرگذاری زیرساخت‌ها مورد استفاده قرار گیرند.
تجربه‌های قبلی در زمینه اعتباربخشی نیز نشان می‌دهد که سیاست‌گذاری حوزه زیرساخت‌های نوآوری در سال‌های اخیر به سمت ارزیابی عملکرد و ایجاد سازوکارهای مشخص برای حمایت از مجموعه‌های فعال حرکت کرده است.
تأثیر این فرآیند بر شرکت‌های دانش‌بنیان
اهمیت مجوزهای زیست‌بوم نوآوری فقط به مجموعه‌های دریافت‌کننده مجوز محدود نمی‌شود. شرکت‌های دانش‌بنیان، واحدهای فناور و استارتاپ‌ها نیز از خدمات این زیرساخت‌ها استفاده می‌کنند و ساماندهی مجوزهای زیست‌بوم نوآوری می‌تواند مسیر فعالیت این مجموعه‌ها را شفاف‌تر کند.
هرچه کارخانه‌های نوآوری، مراکز نوآوری، شتاب‌دهنده‌ها و فضاهای کار اشتراکی از نظر کیفیت خدمات و عملکرد توسعه پیدا کنند، امکان دسترسی کسب‌وکارهای نوپا به خدمات تخصصی، فضای کاری، شبکه سرمایه‌گذاری و فرصت‌های همکاری نیز می‌تواند افزایش یابد. در این میان، مجوزهای زیست‌بوم نوآوری می‌توانند به ایجاد چارچوب مشخص‌تری برای فعالیت این زیرساخت‌ها کمک کنند.
از این منظر، ساماندهی زیرساخت‌ها بخشی از زنجیره توسعه اقتصاد دانش‌بنیان محسوب می‌شود و مجوزهای زیست‌بوم نوآوری می‌توانند یکی از ابزارهای مهم برای ایجاد نظم و شفافیت در این زنجیره باشند.
همچنین با توسعه فرآیند مجوزهای زیست‌بوم نوآوری، امکان ارزیابی و پایش عملکرد زیرساخت‌های نوآوری فراهم می‌شود و این موضوع می‌تواند به ارتقای کیفیت خدمات ارائه‌شده به شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌ها کمک کند.
چشم‌انداز ساماندهی زیست‌بوم نوآوری
اجرای یک فرآیند یکپارچه برای صدور مجوزهای زیست‌بوم نوآوری، ارزیابی، اعتباربخشی و پایش می‌تواند داده‌های بیشتری درباره عملکرد زیرساخت‌های نوآوری در اختیار سیاست‌گذاران قرار دهد. این اطلاعات می‌تواند به بهبود فرآیند مجوزهای زیست‌بوم نوآوری و تصمیم‌گیری دقیق‌تر درباره نحوه حمایت از این مجموعه‌ها کمک کند.
این اطلاعات می‌تواند در تصمیم‌گیری درباره نحوه حمایت، شناسایی مجموعه‌های فعال و برنامه‌ریزی برای توسعه متوازن زیست‌بوم نوآوری مورد استفاده قرار گیرد. همچنین ساماندهی مجوزهای زیست‌بوم نوآوری می‌تواند مسیر فعالیت مجموعه‌های فناور و نوآور را شفاف‌تر کند.
همچنین مشخص بودن شاخص‌های ارزیابی می‌تواند به متقاضیان و مدیران زیرساخت‌ها کمک کند تا از ابتدا مسیر توسعه و الزامات لازم برای رسیدن به مراحل بالاتر را بهتر بشناسند. در این چارچوب، مجوزهای زیست‌بوم نوآوری می‌توانند بخشی از مسیر منظم توسعه زیرساخت‌های نوآوری باشند و با ایجاد چارچوب مشخص، به افزایش شفافیت و هماهنگی کمک کنند.
در نهایت، تداوم اجرای این فرآیند و ارزیابی مستمر مجوزهای زیست‌بوم نوآوری می‌تواند زمینه سیاست‌گذاری هدفمندتر و توسعه متوازن‌تر این زیست‌بوم را فراهم کند.
جمع‌بندی
فعال شدن مجوزهای زیست‌بوم نوآوری در درگاه ملی مجوزها، چهار گروه از زیرساخت‌های مهم شامل کارخانه‌های نوآوری، مراکز نوآوری، شتاب‌دهنده‌های نوآوری و فضاهای کار اشتراکی نوآوری را دربر می‌گیرد.
هدف اعلام‌شده از این اقدام، شفاف‌تر شدن فرآیند فعالیت، ساماندهی زیرساخت‌ها و ایجاد مسیر یکپارچه برای صدور مجوز، ارزیابی دانش‌بنیانی، اعتباربخشی و پایش عملکرد است.
با توجه به نقش این زیرساخت‌ها در حمایت از استارتاپ‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان، اجرای دقیق این فرآیند می‌تواند در صورت تحقق اهداف اعلام‌شده، به هماهنگی بیشتر و توسعه هدفمندتر زیست‌بوم نوآوری کشور کمک کند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟