میدان گازی تخته در استان فارس با ذخیره قابل توجه گاز و میعانات گازی، به‌عنوان یکی از کشف‌های مهم اکتشافی سال‌های اخیر مطرح شده است. به گزارش ثروت فردا و بر اساس اطلاعات اعلام‌شده از سوی مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، حجم گاز درجای این میدان ۷ هزار و ۵۰۰ میلیارد فوت‌مکعب برآورد شده که با در نظر گرفتن ضریب بازیافت، حدود ۵ هزار و ۷۰۰ میلیارد فوت‌مکعب آن قابل برداشت خواهد بود.
اهمیت این کشف تنها به میزان ذخایر گازی محدود نمی‌شود؛ شیرین بودن گاز، وجود میعانات گازی و انجام عملیات اکتشافی با اتکا به توان فنی و مهندسی داخلی، از دیگر نکات مهم مطرح‌شده درباره این میدان است.
جزئیات کشف میدان گازی تخته
میدان گازی تخته در استان فارس و در نزدیکی شهر خنج قرار دارد. بر اساس اطلاعات منتشرشده، این میدان در فاصله حدود ۱۰ کیلومتری شمال‌غرب خنج و حدود ۳۵ کیلومتری میدان‌های گازی قدیمی شانول و هما واقع شده است.
موقعیت این میدان در کنار حجم قابل توجه ذخایر گازی، اهمیت آن را در نقشه اکتشاف و توسعه منابع گاز کشور افزایش می‌دهد.
ارزش اقتصادی میدان گازی «تخته» ۴۵ میلیارد دلار برآورد شد
طیبه بیات: مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران ارزش اقتصادی میدان گازی تازه‌کشف‌شده در استان فارس را حدود ۴۵ میلیارد دلار اعلام کرد و این میدان را یکی از مهمترین کشف‌های گازی کشور در دو دهه اخیر دانست.
سید محی‌الدین جعفری مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران در گفتگویی با تشریح جزئیات کشف میدان گازی «تخته» گفت: این میدان در فاصله ۱۰ کیلومتری شمال‌غرب شهر خنج و حدود ۳۵ کیلومتری میدان‌های گازی قدیمی «شانول» و «هما» قرار دارد.
وی با بیان اینکه حجم گاز درجای این میدان ۷ هزار و ۵۰۰ میلیارد فوت‌مکعب است توضیح داد: با احتساب ضریب بازیافت ۷۲ درصد، حدود ۵ هزار و ۷۰۰ میلیارد فوت‌مکعب از این حجم قابل برداشت است.
مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران با بیان اینکه گاز میدان «تخته» شیرین است، تصریح کرد: گاز این میدان به فرایند شیرین‌سازی نیاز ندارد، ازاین‌رو در مراحل توسعه و فرآورش، مسیر کوتاه‌تری نسبت به میدان‌های گازی ترش طی می‌کند.
معادل ۱۵ سال تولید یک فاز پارس جنوبی
جعفری حجم گاز قابل برداشت میدان «تخته» را معادل حدود ۱۵ سال تولید یک فاز استاندارد پارس جنوبی دانست و یادآور شد: این میزان ذخیره می‌تواند سهم قابل توجهی در تأمین گاز کشور ایفا کند.
وی طول میدان «تخته» را حدود ۵۰ کیلومتر و عرض آن را حدود ۴ کیلومتر اعلام و تشریح کرد: این میدان از نظر پیچیدگی‌های زمین‌شناسی، یکی از پیچیده‌ترین ساختارهای اکتشافی کشف‌شده در ۲۰ سال اخیر است.
مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران با اشاره به پیچیدگی‌های زمین‌شناسی این میدان توضیح داد: تکرارشدگی‌های متعدد لایه‌ها و گسل‌خوردگی‌های موجود در بخش‌های بالادست مخزن، عملیات اکتشاف را با دشواری‌های زیادی روبه‌رو کرده بود؛ بااین‌حال، حفاری چاه اکتشافی تا عمق حدود پنج کیلومتری زیر زمین ادامه یافت و با ورود به مخزن، در ضخامت حدود ۴۵۰ متر، حجم قابل توجهی گاز کشف شد.
۲۰ میلیون بشکه میعانات قابل استحصال
جعفری همچنین از وجود ۲۷ میلیون بشکه میعانات گازی در میدان «تخته» خبر داد و یادآور شد: حدود ۲۰ میلیون بشکه از این میزان قابل استحصال است که در کنار ذخایر گازی، ارزش اقتصادی این میدان را به حدود ۴۰ میلیارد دلار می‌رساند.
وی درباره مدت‌زمان عملیات اکتشافی این میدان بیان کرد: عملیات حفاری چاه اکتشافی «تخته» به‌تنهایی حدود ۱۷ ماه زمان برد و پس از تکمیل عملیات اکتشافی و انجام آزمایش‌های نهایی، داده‌های به‌دست‌آمده به‌طور دقیق بررسی شد.
«تخته»؛ یک کشف کاملاً ایرانی
مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران با تأکید بر ایرانی‌بودن فرایند اکتشاف میدان «تخته» گفت: همه مراحل اکتشاف، از مطالعات زمین‌شناسی و فعالیت‌های ژئوفیزیکی تا عملیات حفاری، با استفاده از توان نیروهای ایرانی انجام شده است.
جعفری افزود: فناوری، تجهیزات و ابزارهای مورد استفاده در این عملیات نیز ایرانی است و در بخش‌های فنی، تجهیزاتی و مهندسی، به حضور نیروها و شرکت‌های خارجی نیازی نبوده است.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وزارت نفت، میدان گازی «تخته» را کشفی کاملاً ایرانی دانست و تأکید کرد: این دستاورد نشان می‌دهد ظرفیت فنی، مهندسی و تخصصی کشور در حوزه اکتشاف نفت و گاز به سطحی رسیده است که می‌توان پروژه‌های پیچیده اکتشافی را بدون وابستگی به بخش خارجی به سرانجام رساند.
حجم ذخایر میدان گازی تخته
یکی از مهمترین ویژگی‌های میدان گازی تخته، حجم بالای گاز درجای آن است. بر اساس اطلاعات اعلام‌شده، حجم گاز درجای میدان ۷ هزار و ۵۰۰ میلیارد فوت‌مکعب برآورد شده است.
با اعمال ضریب بازیافت ۷۲ درصد، حدود ۵ هزار و ۷۰۰ میلیارد فوت‌مکعب از این ذخیره قابلیت برداشت خواهد داشت. چنین ظرفیتی می‌تواند در صورت ورود میدان به مرحله توسعه و تولید، به افزایش ظرفیت عرضه گاز کشور کمک کند.
اهمیت گاز شیرین میدان گازی تخته
شیرین بودن گاز میدان گازی تخته یکی از ویژگی‌های مهم این کشف محسوب می‌شود. گاز شیرین برخلاف گاز ترش، نیازمند فرآیندهای پیچیده‌تر برای حذف ترکیبات گوگردی و شیرین‌سازی نیست.
در نتیجه، ویژگی گاز مخزن می‌تواند در مراحل توسعه و فرآورش از نظر مسیر عملیاتی اهمیت داشته باشد. البته میزان سرمایه‌گذاری، زیرساخت‌های مورد نیاز و زمان‌بندی توسعه میدان، موضوعاتی هستند که در مراحل بعدی مشخص خواهند شد.
میدان گازی تخته و مقایسه با پارس جنوبی
بر اساس اظهارات مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، حجم گاز قابل برداشت میدان گازی تخته معادل حدود ۱۵ سال تولید یک فاز استاندارد پارس جنوبی برآورد شده است.
این مقایسه، ابعاد ذخیره کشف‌شده را بهتر نشان می‌دهد و بیانگر ظرفیت قابل توجه میدان برای مشارکت در تأمین گاز کشور است.
میعانات گازی میدان گازی تخته
در کنار ذخایر گازی، وجود میعانات گازی نیز به ارزش اقتصادی میدان گازی تخته اضافه می‌کند.
بر اساس اطلاعات خبر، ۲۷ میلیون بشکه میعانات گازی در این میدان وجود دارد که حدود ۲۰ میلیون بشکه آن قابل استحصال برآورد شده است. بنابراین، توسعه احتمالی میدان می‌تواند علاوه بر تولید گاز، ظرفیت تولید میعانات گازی را نیز ایجاد کند.
پیچیدگی عملیات اکتشافی
اکتشاف میدان تخته به دلیل شرایط پیچیده زمین‌شناسی با دشواری‌هایی همراه بوده است. طول حدود ۵۰ کیلومتری و عرض حدود ۴ کیلومتری میدان و همچنین وجود گسل‌خوردگی‌ها و تکرارشدگی لایه‌ها، عملیات اکتشاف را پیچیده کرده است.
حفاری چاه اکتشافی نیز حدود ۱۷ ماه زمان برده و عملیات حفاری تا عمق حدود پنج کیلومتری زیر زمین ادامه داشته است. ورود چاه به مخزن در ضخامت حدود ۴۵۰ متر، بخش دیگری از جزئیات اعلام‌شده درباره این عملیات است.
توان داخلی در کشف میدان گازی تخته
یکی از محورهای مهم این خبر، تأکید بر استفاده از توان داخلی در مراحل مختلف اکتشاف است.
مطابق اظهارات مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، مطالعات زمین‌شناسی، فعالیت‌های ژئوفیزیکی و عملیات حفاری با استفاده از ظرفیت نیروها و شرکت‌های ایرانی انجام شده است.
این موضوع می‌تواند از منظر توسعه دانش فنی داخلی در حوزه اکتشاف منابع هیدروکربوری اهمیت داشته باشد و تجربه به‌دست‌آمده از چنین پروژه‌هایی برای عملیات اکتشافی آینده مورد استفاده قرار گیرد.
برای پیگیری اطلاعات و اخبار رسمی شرکت ملی نفت ایران، می‌توان به وبسایت شرکت ملی نفت ایران مراجعه کرد. اطلاعات عمومی درباره این شرکت نیز نشان می‌دهد توسعه فناوری و اتکا به متخصصان داخلی از محورهای فعالیت آن بوده است.
چشم‌انداز توسعه میدان گازی تخته
کشف یک میدان گازی به‌تنهایی به معنای آغاز فوری تولید نیست و برای تبدیل ذخایر کشف‌شده به ظرفیت تولید، مراحل مختلف مطالعاتی، فنی، اقتصادی و توسعه‌ای باید طی شود.
در صورت تصمیم‌گیری برای توسعه میدان گازی تخته، موضوعاتی مانند طراحی تأسیسات، حفاری چاه‌های توسعه‌ای، ایجاد خطوط انتقال، فرآورش گاز و اتصال به شبکه مصرف از جمله محورهایی خواهند بود که اهمیت پیدا می‌کنند.
از سوی دیگر، میزان گاز قابل برداشت و وجود میعانات گازی می‌تواند این میدان را به یکی از گزینه‌های قابل توجه برای توسعه منابع گازی کشور تبدیل کند. با این حال، ارزیابی نهایی اقتصادی پروژه به هزینه‌های توسعه، زیرساخت‌های مورد نیاز و شرایط تولید نیز وابسته خواهد بود.
جمع‌بندی
میدان گازی تخته در استان فارس با حجم ۷ هزار و ۵۰۰ میلیارد فوت‌مکعب گاز درجای و حدود ۵ هزار و ۷۰۰ میلیارد فوت‌مکعب گاز قابل برداشت، یکی از کشف‌های مهم گازی اعلام‌شده در سال‌های اخیر است.
وجود گاز شیرین، حدود ۲۰ میلیون بشکه میعانات گازی قابل استحصال و موقعیت این میدان در نزدیکی میدان‌های شانول و هما، از ویژگی‌های مهم آن به شمار می‌رود.
در کنار حجم ذخایر، انجام عملیات اکتشافی با اتکا به توان فنی و مهندسی داخلی نیز از نکات برجسته این پروژه است. در صورت ورود میدان گازی تخته به مرحله توسعه، نحوه تأمین زیرساخت‌ها و برنامه‌ریزی برای تولید می‌تواند نقش مهمی در بهره‌برداری از این ذخایر داشته باشد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟