تسهیلات شبکه بانکی ۱۴۰۴ نشان میدهد عملکرد نظام بانکی کشور در سال گذشته از نظر حجم پرداخت تسهیلات و همچنین میزان وامهای امهالی، تصویری متفاوت از وضعیت تامین مالی اقتصاد ارائه میدهد. به گزارش ثروت فردا و طبق آمارهای منتشرشده از سوی بانک مرکزی حاکی از آن است که میلیونها نفر از متقاضیان موفق به دریافت تسهیلات شدهاند و در کنار آن، بخشی از وامها نیز در قالب امهال تمدید یا تجدید شدهاند.
تسهیلات شبکه بانکی ۱۴۰۴؛ کارنامه وامهای امهالی بانکها
عملکرد شبکه بانکی در سال ۱۴۰۴ نشان میدهد حدود ۳۲ میلیون نفر در سراسر کشور موفق به دریافت تسهیلات شدهاند؛ در همین بازه، مجموع تسهیلات پرداختی شبکه بانکی رقمی در حدود ۱۰ هزار و ۵۷۸ همت را ثبت کرده است.
در کنار این تصویر کلی از جریان تامین مالی، آمارها نشان میدهد حدود ۳۲ همت از تسهیلات بانکی نیز در قالب امهال، بازنگری یا تمدید شده که این رقم به حدود ۱۶۷ هزار نفر از تسهیلاتگیرندگان مربوط میشود.
آمارهای منتشرشده از سوی بانک مرکزی در خردادماه ۱۴۰۵ نشان میدهد شبکه بانکی کشور در سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۰ هزار و ۵۷۸ همت تسهیلات به متقاضیان پرداخت کرده است. بانک مرکزی در کنار انتشار آمار تسهیلات پرداختی، میزان تسهیلات امهالی بانکها را نیز منتشر کرده که میتواند تصویری از سهم تمدید و تجدید تسهیلات در عملکرد اعتباری بانکها ارائه دهد.
با این حال، تحلیل تسهیلات امهالی تنها بر پایه ارقام اسمی و حجم ریالی آنها، تصویری دقیق از عملکرد بانکها به دست نمیدهد. برای ارزیابی صحیح، باید نسبت تسهیلات امهالی به کل تسهیلات پرداختی هر بانک محاسبه شود؛ زیرا حجم فعالیت بانکها با یکدیگر متفاوت است و مقایسه اعداد مطلق، میتواند به برداشتهای نادرست منجر شود.
البته نسبت تسهیلات امهالی به تسهیلات پرداختی، برخلاف شاخص کفایت سرمایه، یک شاخص نظارتی با حدود و آستانههای مصوب نیست و بانکها بر اساس آن در طبقات رسمی قرار نمیگیرند. این نسبت، یک شاخص تحلیلی برای سنجش کیفیت عملکرد اعتباری بانکها به شمار میرود و باید در کنار سایر متغیرهای مالی، کیفیت داراییها، ترکیب پرتفوی تسهیلات و ماموریت هر بانک مورد ارزیابی قرار گیرد.
تسهیلات شبکه بانکی ۱۴۰۴ و معیار ارزیابی امهال
با وجود این، برای درک بهتر عملکرد بانکها میتوان از یک تقسیمبندی تحلیلی استفاده کرد.
- نسبت کمتر از ۵ درصد در محدوده مطلوب قرار میگیرد.
- نسبت ۵ تا ۱۰ یا ۱۲ درصد قابل قبول ارزیابی میشود.
- نسبت ۱۲ تا ۲۰ درصد نیازمند بررسی دقیقتر است.
- نسبت بیش از ۲۰ درصد میتواند هشداری درباره افزایش سهم تمدید و تجدید تسهیلات باشد.
این شاخص به تنهایی ملاک قضاوت درباره عملکرد بانکها نیست و باید در کنار سایر شاخصهای سلامت بانکی بررسی شود.
تسهیلات امهالی چیست؟
تسهیلات امهالی به تسهیلاتی گفته میشود که به جای بازپرداخت در سررسید، مهلت بازپرداخت آنها بنا به درخواست مشتری و با موافقت بانک تمدید یا تجدید میشود.
در این فرآیند، بانک با تغییر زمانبندی بازپرداخت، اعطای مهلت جدید، تقسیط مجدد بدهی یا پرداخت تسهیلات جدید برای تسویه بدهی قبلی، امکان ادامه ایفای تعهدات را برای مشتری فراهم میکند.
امهال تسهیلات معمولا در شرایطی مانند مشکلات اقتصادی، کاهش توان بازپرداخت مشتری، وقوع حوادث غیرمترقبه یا اجرای سیاستهای حمایتی انجام میشود.
با این حال، افزایش سهم تسهیلات امهالی میتواند نشاندهنده رشد مشکلات بازپرداخت وامگیرندگان باشد؛ به همین دلیل این شاخص یکی از معیارهای مهم در ارزیابی کیفیت پرتفوی اعتباری بانکها محسوب میشود.
آرایش بانکها در امهال تسهیلات شبکه بانکی ۱۴۰۴
بررسی دادههای بانک مرکزی نشان میدهد نسبت تسهیلات امهالی به کل تسهیلات پرداختی در بانکهای کشور یکسان نیست.
بر اساس این آمار:
- بانک مشترک ایران و ونزوئلا با ۱۸.۸ درصد
- بانک کشاورزی با ۱۸.۷ درصد
بالاترین نسبت تسهیلات امهالی را ثبت کردهاند.
پس از آن نیز:
- بانک تجارت با ۱۱.۴ درصد
- بانک گردشگری با ۱۰.۹ درصد
- بانک صادرات با ۱۰.۴ درصد
قرار دارند.
در سوی دیگر جدول، بانک توسعه صادرات با ۵.۲ درصد، موسسه اعتباری ملل با ۲.۴ درصد و بانک صنعت و معدن با ۲ درصد قرار گرفتهاند.
کمترین نسبت نیز مربوط به:
- بانک سپه ۱.۵ درصد
- بانک ملی ۱.۴ درصد
- بانک توسعه تعاون ۱.۲ درصد
- بانک رفاه ۱.۲ درصد
است.
در مجموع دامنه تغییرات این شاخص از ۱.۲ تا ۱۸.۸ درصد نشان میدهد سیاستهای اعتباری، نوع مشتریان و ماموریت بانکها نقش مهمی در میزان امهال تسهیلات دارند.
کارنامه تسهیلات پرداختی بانکها
بررسی آمارهای بانک مرکزی از تسهیلات شبکه بانکی ۱۴۰۴ نشان میدهد مجموع پرداختی بانکها به حدود ۱۰ هزار و ۵۷۸ همت رسیده است.
در صدر این فهرست، بانک ملت با پرداخت یک هزار و ۸۴۱ همت قرار دارد.
پس از آن:
- بانک ملی با یک هزار و ۲۱۵ همت
- بانک تجارت با یک هزار و ۴ همت
بیشترین حجم پرداخت تسهیلات را ثبت کردهاند.
بانکهای پاسارگاد و صادرات نیز به ترتیب با ۹۱۲ و ۹۱۰ همت در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند.
بخش عمده دیگر بانکها حجم تسهیلاتی کمتر از ۶۰۰ همت پرداخت کردهاند که این موضوع تفاوت ظرفیت تجهیز منابع، اندازه ترازنامه و ماموریت بانکها را نشان میدهد.
تحلیل عملکرد شبکه بانکی
بررسی آمارهای رسمی نشان میدهد مقایسه عملکرد بانکها صرفا بر اساس حجم تسهیلات یا میزان امهال نمیتواند تصویری کامل از وضعیت آنها ارائه دهد. کارشناسان معتقدند برای ارزیابی دقیقتر باید شاخصهایی مانند کیفیت داراییها، نسبت مطالبات غیرجاری، کفایت سرمایه، ترکیب مشتریان و ساختار پرتفوی اعتباری نیز مورد توجه قرار گیرد.
از سوی دیگر، افزایش امهال تسهیلات در برخی بانکها لزوماً به معنای ضعف عملکرد نیست و ممکن است ناشی از ماهیت فعالیت بانکهای تخصصی یا اجرای سیاستهای حمایتی دولت باشد. بنابراین تحلیل این آمار باید همراه با بررسی سایر شاخصهای مالی انجام شود.
جمعبندی
آمارهای بانک مرکزی نشان میدهد تسهیلات شبکه بانکی ۱۴۰۴ از نظر حجم پرداخت به بیش از ۱۰ هزار و ۵۷۸ همت رسیده و حدود ۳۲ میلیون نفر از این تسهیلات استفاده کردهاند. همچنین بررسی وامهای امهالی نشان میدهد تفاوت قابل توجهی میان بانکها وجود دارد و برای قضاوت درباره عملکرد هر بانک، باید مجموعهای از شاخصهای مالی و اعتباری به صورت همزمان بررسی شود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟